Xin chào, mình là Trần Chí Kiên, sinh viên K20 – ngành Kinh doanh Quốc tế. Trước khi đến Trung Quốc, mình từng có một tháng học tập tại Malaysia trong chương trình Level 6. Đó là lần đầu tiên mình đi máy bay, cũng là lần đầu tiên đặt chân ra nước ngoài, nên không tránh khỏi những bỡ ngỡ ban đầu. Một tháng ở Malaysia mang đến cho mình những trải nghiệm đầu tiên về môi trường quốc tế: giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Anh, làm quen với bạn bè nước ngoài và học cách thích nghi với một không gian mới.
Khi ấy, mình đã nghĩ rằng mình phần nào hiểu được thế nào là “hòa nhập quốc tế”. Nhưng chỉ đến khi bắt đầu kỳ trao đổi kéo dài 6 tháng tại Trung Quốc, mình mới nhận ra rằng những gì đã trải qua trước đó chỉ là bước khởi đầu. Nếu Malaysia là lần đầu mình bước ra khỏi vùng an toàn, thì Trung Quốc là nơi mình buộc phải ở lại đủ lâu để thật sự thay đổi.
Trước khi lên đường, mình từng cho rằng văn hóa Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, nên việc thích nghi sẽ không quá khó khăn. Tuy nhiên, sau một thời gian sinh sống, mình nhận ra điều khác biệt lớn nhất không nằm ở văn hóa, mà ở tốc độ. Nhịp sống tại đây diễn ra nhanh và tối ưu đến mức khiến mình bất ngờ. Hầu như không còn sử dụng tiền mặt, mọi giao dịch đều được thực hiện qua các ứng dụng như Alipay hay WeChat. Từ ăn uống, di chuyển đến sinh hoạt hằng ngày, tất cả đều có thể giải quyết chỉ bằng một vài thao tác trên điện thoại. Một hệ sinh thái số gần như bao trùm toàn bộ đời sống, và mình buộc phải thích nghi nếu không muốn bị “bỏ lại phía sau”.
Trước đây, mình luôn nghĩ rằng rào cản lớn nhất khi học tập ở nước ngoài là ngôn ngữ. Nhưng thực tế, điều khiến mình chững lại nhiều nhất lại là tâm lý sợ sai và ngại giao tiếp. Trước khi sang Trung Quốc, mình đã dành khoảng một năm để học tiếng Trung, đủ để giao tiếp cơ bản trong những tình huống quen thuộc như hỏi đường, đi chợ hay gọi xe. Tuy nhiên, khi bước ra khỏi lớp học, mình mới nhận ra rằng giữa lý thuyết và thực tế là một khoảng cách không nhỏ.
Ban đầu, mình vẫn còn e dè khi nói chuyện với người bản xứ, vì sợ sai hoặc không hiểu hết ý. Nhưng dần dần, mình nhận ra rằng nếu sẵn sàng mở lời, mọi người xung quanh đều rất kiên nhẫn và thiện chí. Có lần khi đi taxi, tài xế chủ động hỏi mình đến từ đâu, đến đây để làm gì. Khi biết mình là du học sinh, họ nói chậm hơn để mình có thể theo kịp, thậm chí còn trò chuyện thêm để giúp mình luyện tập. Những trải nghiệm như vậy giúp mình hiểu rằng khả năng ngôn ngữ không chỉ được xây dựng trong lớp học, mà cần được rèn luyện qua những tương tác rất đời thường.
Theo thời gian, mình nhận ra mình không còn phải dịch từng câu trong đầu nữa, mà bắt đầu phản xạ một cách tự nhiên hơn. Có thể không hiểu từng từ một cách chính xác, nhưng mình vẫn nắm được ý nghĩa tổng thể của cuộc hội thoại. Đó là lúc mình cảm nhận rõ ràng nhất sự tiến bộ của bản thân.
Nếu chỉ giới hạn trong khuôn viên trường, có lẽ mình chỉ nhìn thấy một phần rất nhỏ của Trung Quốc. Chính những chuyến đi đã giúp mình hiểu rõ hơn về đất nước này – không chỉ qua sách vở, mà bằng trải nghiệm thực tế. Trung Quốc không chỉ hiện đại, mà còn là sự song hành của quá khứ và tương lai.
Mình đã có dịp đến Lạc Dương – một trong tứ đại cố đô của Trung Quốc – nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử sâu đậm. Tại đây, mình được chiêm ngưỡng những công trình cổ kính, những không gian mang đậm hơi thở của quá khứ, thậm chí còn có cơ hội mặc Hán phục để cảm nhận rõ hơn nét đẹp văn hóa truyền thống. Mình cũng đến Thiếu Lâm Tự – cái nôi của võ thuật Trung Hoa – nơi mọi thứ diễn ra một cách giản dị, không phô trương nhưng đầy nguyên tắc và kỷ luật. Trong khi đó, Trịnh Châu – nơi mình đang học tập – lại mang một diện mạo hoàn toàn khác: năng động, hiện đại và phát triển nhanh chóng.
Chính những trải nghiệm đối lập ấy giúp mình hiểu rằng “hòa nhập” không phải là nhìn nhận một đất nước qua một hình ảnh đơn lẻ, mà là quá trình khám phá nhiều chiều, từ truyền thống đến hiện đại, từ chậm rãi đến nhịp sống nhanh.
Một trong những điều khiến mình bất ngờ nhất là việc kết nối với bạn bè quốc tế lại có ảnh hưởng lớn đến hành trình này. Khi mới nhận phòng ký túc xá, mình từng mong muốn ở cùng bạn Việt Nam, nhưng vì hết chỗ nên mình được xếp ở cùng hai bạn người Thái Lan và một bạn người Iran. Ban đầu, mình có phần lo lắng vì sợ khó hòa nhập, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Các bạn rất nhiệt tình, sẵn sàng giúp đỡ mình từ những điều nhỏ nhất như sử dụng ứng dụng, làm quen với cuộc sống mới cho đến sinh hoạt hằng ngày. Qua thời gian, mình nhận ra rằng dù khác biệt về văn hóa, mỗi người vẫn có thể kết nối với nhau bằng sự cởi mở và chân thành.
Bên cạnh đó, hành trình này còn trở nên đặc biệt hơn khi mình có những người bạn đồng hành thân thiết. Nhóm bốn người gồm Bích Ngân, Khánh Hà, Thế Vinh và mình – mỗi người một tính cách, nhưng lại gắn kết theo một cách rất tự nhiên. Chúng mình đã cùng học tại Đại học FPT và quyết định cùng nhau lựa chọn SIAS cho chương trình trao đổi. Từ việc chuẩn bị hồ sơ, xin visa đến chuyến bay sang Trung Quốc, tất cả đều diễn ra cùng nhau.
Trong suốt thời gian ở đây, chúng mình gần như luôn đồng hành: cùng đi học, cùng ăn uống, cùng tham gia các hoạt động và cùng nhau khám phá những vùng đất mới. Mỗi người một vai trò – người lên kế hoạch, người ghi lại khoảnh khắc, người tận hưởng hành trình – nhưng tất cả đều góp phần tạo nên những trải nghiệm trọn vẹn. Có những lúc chỉ đơn giản là cùng nhau đi bộ, trò chuyện vu vơ, nhưng lại trở thành những ký ức đáng nhớ nhất.
Ở một nơi không phải quê hương, việc có những người bạn để cùng chia sẻ niềm vui, cùng vượt qua khó khăn là điều vô cùng quý giá. Có lẽ sau này, khi nhớ về hành trình này, điều mình nhớ không chỉ là những nơi đã đi qua, mà còn là những người đã cùng mình trải nghiệm tất cả.
Giữa những trải nghiệm mới mẻ, có một điều rất giản dị mà mình không ngờ lại nhớ nhiều đến vậy: ẩm thực Việt Nam. Dù cuộc sống ở đây rất tiện lợi và đa dạng, đôi khi mình vẫn thèm một bữa cơm quen thuộc, một ổ bánh mì hay một mẹt bún đậu mắm tôm – những hương vị gắn liền với cuộc sống trước đây.
Sau hơn một tháng sinh sống và học tập tại Trung Quốc, mình nhận ra rằng hòa nhập không có nghĩa là phải trở nên giống người khác, mà là hiểu cách họ sống, tôn trọng sự khác biệt và tìm được cách thích nghi mà vẫn giữ được bản thân. Những trải nghiệm này giúp mình trở nên tự lập hơn, linh hoạt hơn và có một góc nhìn cởi mở hơn về thế giới.
Đây không phải là một hành trình với những khoảnh khắc bùng nổ, nhưng lại đủ dài để tạo nên những thay đổi âm thầm. Mình không trở thành một con người hoàn toàn khác, nhưng hiểu rõ hơn về thế giới, về bản thân và biết trân trọng những điều trước đây từng xem là bình thường. Từ chuyến đi một tháng tại Malaysia đến hành trình sáu tháng tại Trung Quốc, mọi trải nghiệm không còn đơn thuần là “đi để biết”, mà đã trở thành một phần trong quá trình trưởng thành.
Có thể theo thời gian, mình sẽ quên đi một vài chi tiết, nhưng cảm giác của những ngày tháng ấy – cảm giác được trải nghiệm, được khám phá, được kết nối và trưởng thành – sẽ luôn ở lại.
“Có những hành trình ta có thể quên dần điểm đến, nhưng sẽ nhớ rất lâu những người đã cùng mình đi qua.”
Trần Chí Kiên – K20, Ngành Kinh doanh Quốc tế