Không phải sinh viên nào cũng bắt đầu hành trình nghiên cứu với một nền tảng vững chắc hay định hướng theo đuổi con đường học thuật. Đôi khi, điều các bạn cần chỉ là một cơ hội để thử sức, một người thầy sẵn sàng hướng dẫn và động lực để đi tiếp khi gặp khó khăn. Tại Khoa Kinh doanh – Luật, Trường Đại học FPT, giảng viên Võ Ngọc Hiền đang từng bước mở ra cơ hội ấy, giúp sinh viên phát triển những kiến thức trên giảng đường thành các công trình nghiên cứu có giá trị.
Không dừng lại ở một học phần, mở rộng cơ hội nghiên cứu cho sinh viên
Nghiên cứu khoa học đôi khi bắt đầu từ một câu hỏi nảy ra trong giờ học, một bài tập khiến sinh viên muốn tìm hiểu sâu hơn hay một vấn đề thực tiễn mà các bạn muốn lý giải bằng dữ liệu. Từ những khởi đầu như vậy, dưới sự hướng dẫn của giảng viên Võ Ngọc Hiền tại Khoa Kinh doanh – Luật, Trường Đại học FPT, nhiều sinh viên đã có cơ hội phát triển ý tưởng ban đầu thành những đề tài nghiên cứu bài bản hơn, hướng đến công bố hoặc trình bày tại các hội nghị khoa học.
Trong quá trình giảng dạy, thầy Hiền nhận thấy có những sinh viên mong muốn tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề đã học, kể cả khi đã bước vào những học kỳ cuối, vừa thực hiện đồ án tốt nghiệp vừa chuẩn bị ra trường. Với những bạn có mong muốn ấy, thầy định hướng phát triển các bài nghiên cứu thành sản phẩm học thuật hoàn chỉnh, thay vì chỉ dừng lại ở yêu cầu của học phần.
Thầy cũng khuyến khích sinh viên tìm hiểu và tiếp cận các hội nghị quốc tế uy tín, phù hợp với định hướng và tiêu chuẩn học thuật của Nhà trường. Qua đó, các bạn có thêm cơ hội trao đổi kết quả nghiên cứu, tiếp nhận phản biện và thử sức trong môi trường học thuật rộng hơn.
Từ những đề tài ban đầu, hoạt động nghiên cứu dần thu hút thêm nhiều sinh viên tham gia. Riêng học kỳ hiện tại, thầy đang đồng hành với khoảng 8 nhóm nghiên cứu. Nếu tính cả những dự án được triển khai trong khoảng nửa năm qua, số lượng đề tài thầy đã tham gia hướng dẫn lên đến hơn 20. Một số công trình đã có kết quả tại các hội nghị khoa học trong và ngoài nước.
Thầy Võ Ngọc Hiền cùng các sinh viên lưu lại khoảnh khắc trong lớp học.
Kiên trì với câu hỏi nghiên cứu, trưởng thành qua từng thử thách
Đằng sau những công trình nghiên cứu là quá trình nỗ lực của cả giảng viên và sinh viên. Với thầy Hiền, điều quan trọng không chỉ là hướng dẫn các bạn hoàn thành một đề tài, mà còn giúp người học hiểu vì sao cần kiên trì với câu hỏi nghiên cứu và có trách nhiệm với những gì mình thực hiện.
Nhóm sinh viên và cựu sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học gồm Hồ Nhật Phi, Nguyễn Nhựt Duy, Nguyễn Lê Thu Hằng và Lê Nguyễn Phương An
Nhóm sinh viên nghiên cứu khoa học gồm Nguyễn Đức Hoà, Hoàng Nam Cao, Trịnh Gia Bảo và Nguyễn Hoàng Nguyên Vũ

Nhóm sinh viên nghiên cứu khoa học gồm Nguyễn Minh Khôi, Lâm Thanh Định và Tô Nguyệt Thiên Ân.
Ở một hướng tiếp cận khác, nhóm sinh viên Nguyễn Minh Khôi, Lâm Thanh Định và Tô Nguyệt Thiên Ân lựa chọn nghiên cứu về nghịch lý tiêu dùng thời trang nhanh qua đề tài “Knowledge, Not Concern: Decoding the Fast-Fashion Consumption Paradox and Building Green Resilience”. Từ quan sát rằng thời trang bền vững ngày càng được quan tâm nhưng thời trang nhanh vẫn phổ biến, nhóm tìm hiểu khoảng cách giữa nhận thức môi trường và hành vi mua sắm của Gen Z. Kết quả cho thấy nhận thức về môi trường góp phần thúc đẩy thái độ và ý định mua sắm xanh, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định ý định này tác động trực tiếp đến hành vi mua thời trang nhanh. Trong khi đó, giá cả, sự thuận tiện và trải nghiệm mua sắm lại có ảnh hưởng rõ ràng hơn. Qua quá trình thực hiện, thầy Hiền đồng hành cùng nhóm trong việc xây dựng mô hình, xử lý và diễn giải dữ liệu bằng SPSS, SmartPLS, giúp các bạn hiểu sâu hơn ý nghĩa đằng sau những con số và nhận ra rằng hành vi tiêu dùng còn chịu tác động từ nhu cầu, sở thích và điều kiện thực tế.
Theo thầy Hiền, nghiên cứu khoa học luôn có những giai đoạn vất vả. Bên cạnh kiến thức và phương pháp, sự kiên trì, động lực và cam kết với mục tiêu ban đầu là những yếu tố quan trọng giúp sinh viên đi đến cùng với công trình của mình.
Từ sự thay đổi của người học đến tinh thần “Research is for everyone”
Với thầy Võ Ngọc Hiền, giá trị của việc hướng dẫn nghiên cứu không chỉ thể hiện qua những công trình được hoàn thiện, mà còn ở sự chuyển biến của sinh viên trong quá trình học tập. Thầy từng đồng hành với một nhóm sinh viên có khởi đầu khá thụ động, chưa thực sự tập trung trong lớp. Qua thời gian, các bạn dần chủ động đọc tài liệu, hoàn thành bài tập, trao đổi và tiếp nhận góp ý để cải thiện kết quả học tập. Sự thay đổi ấy cho thấy nghiên cứu khoa học không chỉ mở rộng kiến thức chuyên môn mà còn góp phần khơi dậy tinh thần chủ động và khả năng tự học ở người trẻ.
Thầy Võ Ngọc Hiền cùng nhóm sinh viên trong buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp.
Đây cũng là cơ sở để Thầy nhìn nhận nghiên cứu khoa học như một cơ hội dành cho nhiều đối tượng sinh viên, không giới hạn ở những bạn có thành tích nổi bật hay định hướng học thuật từ sớm. Dù xuất phát điểm khác nhau, mỗi người đều có thể tham gia và phát triển năng lực nghiên cứu thông qua sự kiên trì, tinh thần cầu thị và quá trình tích lũy từng bước.
Chia sẻ về những trải nghiệm có được, Nguyễn Lê Thu Hằng cho biết: “Qua quá trình thực hiện nghiên cứu, tụi em có cơ hội phát triển nhiều kỹ năng như tìm kiếm và đọc hiểu tài liệu học thuật, xây dựng bảng hỏi, xử lý và phân tích dữ liệu, cũng như sử dụng các công cụ nghiên cứu như SPSS, SmartPLS và fsQCA. Tuy nhiên, điều có ý nghĩa hơn cả đối với tụi em là sự phát triển trong tư duy phản biện, khả năng đối diện với những kết quả không như kỳ vọng và tính kiên trì trong quá trình nghiên cứu. Tụi em dần nhận ra rằng nghiên cứu khoa học không phải là tìm cách chứng minh những giả định ban đầu của mình là đúng, mà là sẵn sàng tiếp nhận và lý giải những gì dữ liệu thực sự phản ánh.”
Với Trịnh Gia Bảo, quá trình nghiên cứu còn giúp sinh viên Marketing có cách tiếp cận khách hàng và thị trường dựa trên dữ liệu, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan. Đây cũng là năng lực có tính ứng dụng trong công việc sau này, khi các quyết định cần được xây dựng trên cơ sở thông tin và bằng chứng cụ thể.
Những nền tảng ấy cũng có thể mở rộng sang nhiều định hướng nghề nghiệp và học thuật. Sinh viên có thể vận dụng năng lực phân tích, tìm kiếm và đánh giá thông tin trong các lĩnh vực như nghiên cứu thị trường, nghiên cứu và phát triển (R&D), hoặc tiếp tục theo đuổi con đường học thuật ở bậc thạc sĩ, tiến sĩ. Theo ghi nhận của thầy Hiền, một số sinh viên từng tham gia nghiên cứu hiện đã học hoặc chuẩn bị học sau đại học tại Hàn Quốc, Đài Loan và Đức. Đây cũng là tinh thần của phương pháp học tập dựa trên nghiên cứu (Research-based Learning – RBL): đưa người học đến gần hơn với hoạt động nghiên cứu thông qua việc chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm bằng chứng và phát triển những vấn đề quan tâm thành trải nghiệm thực tế. Từ kiến thức và những bài tập nghiên cứu trong học phần, sinh viên có thể từng bước hình thành nền tảng để theo đuổi những đề tài chuyên sâu hơn.
“Research is for everyone” – nghiên cứu dành cho tất cả mọi người. Thông điệp ấy cũng là tinh thần xuyên suốt trong cách thầy Võ Ngọc Hiền đồng hành cùng sinh viên: không đặt nặng xuất phát điểm hay thành tích, mà khuyến khích mỗi người chủ động bắt đầu, không ngừng tìm tòi và nghiêm túc với lựa chọn của mình. Bởi một trải nghiệm nghiên cứu có thể không chỉ tạo nên một công trình khoa học, mà còn mở ra những nhận thức mới về năng lực và con đường phát triển của mỗi người.
Ảnh: NVCC|Bài: Hồng Thanh
