Trải nghiệm khởi nghiệp – Gía trị khác biệt dành cho sinh viên - Trường Đại học FPT

Học kỳ 6 là giai đoạn sinh viên bắt đầu bước ra khỏi giảng đường. Từ học kỳ 7 đến học kỳ 9, sinh viên bước vào hành trình xây dựng một giá trị của riêng mình, có thể là một startup, một dự án liên ngành, hoặc một công trình nghiên cứu đủ chiều sâu để phát triển thành khóa luận tốt nghiệp.

Hinh

Từ doanh nghiệp trở về và bước vào một hành trình khác

Kết thúc học kỳ OJT, sinh viên mang về nhiều hơn trải nghiệm làm việc. Đó còn là những quan sát từ thực tế vận hành của doanh nghiệp: những vấn đề tổ chức đang đối mặt, những quy trình còn cồng kềnh, những nhu cầu chưa được đáp ứng hiệu quả, hay những câu hỏi chưa có đủ thời gian và nguồn lực để được giải quyết triệt để.Đây cũng chính là “nguyên liệu thô” cho hành trình khởi nghiệp. Các học kỳ tiếp theo tại Trường Đại học FPT được thiết kế để giúp sinh viên từng bước chuyển hóa những quan sát thực tiễn đó thành các giá trị cụ thể.

Mục tiêu cốt lõi không nằm ở việc tất cả sinh viên đều phải thành lập doanh nghiệp. Điều quan trọng hơn là hình thành một tư duy: nhìn thấy vấn đề thực, biết kiểm chứng giả định trước khi hành động, và chủ động tạo ra giá trị thay vì chờ đợi chỉ thị. Dù làm việc tại tập đoàn lớn, cơ quan nhà nước hay startup của riêng mình, đây đều là năng lực mà mọi tổ chức đều cần.

Học kỳ 7 – EXE1: Hình thành văn hoá khởi nghiệp

EXE1 là học kỳ đầu tiên trong chuỗi trải nghiệm khởi nghiệp dành cho sinh viên. Sinh viên từ nhiều chuyên ngành khác nhau như Công nghệ thông tin, Kinh doanh, Thiết kế hay Ngôn ngữ sẽ được ghép thành các nhóm đa ngành để cùng giải quyết một vấn đề thực tiễn.Tài liệu “Văn hóa Khởi nghiệp thời AI” được xây dựng như một tài liệu đồng hành xuyên suốt học kỳ này. Nội dung được phát triển dựa trên tinh thần của khung Disciplined Entrepreneurship của giáo sư Bill Aulet, đồng thời đặt trong bối cảnh cụ thể của FPTU, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam và thời đại AI.

Sinh viên học gì trong EXE1?

Nhận diện vấn đề thực thông qua phỏng vấn người dùng
Lựa chọn beachhead market — thị trường mục tiêu đủ hẹp để tạo lợi thế cạnh tranh ban đầu
Xây dựng persona từ dữ liệu thực tế
Xây dựng và kiểm chứng MVBP với người dùng thật
Đọc, phân tích và trình bày dữ liệu trung thực
Làm việc hiệu quả trong founding team đa ngành
Sử dụng AI như một đối tác tư duy, không phải công cụ sao chép

Bốn giai đoạn của học kỳ

Tuần 1–3: Tìm vấn đề thực thông qua nghiên cứu thực địa
Tuần 4–6: Định hình thị trường, xây dựng persona
Tuần 7–11: Xây dựng và kiểm chứng MVBP
Tuần 12–15: Tổng hợp learning, hoàn thiện phần pitch cuối kỳ

“Điều duy nhất thực sự cần mang vào EXE1 là sự tò mò — tò mò về vấn đề của người khác, tò mò về cách thị trường vận hành, tò mò về những điều mình chưa biết.”
— Văn hóa Khởi nghiệp thời AI, Trần Ngọc Tuấn, TP.HCM 2026

Học kỳ 8–9 — Hai con đường, một nền tảng chung

Sau EXE1, sinh viên bước vào giai đoạn phân nhánh. Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên, mà là quyết định dựa trên những gì nhóm đã học, đã kiểm chứng và xác định tiếp tục đầu tư phát triển.

Dù lựa chọn hướng đi nào, điểm khác biệt của chương trình nằm ở điểm xuất phát: Đề tài không được giao từ trên xuống, mà được hình thành từ chính những vấn đề sinh viên đã trực tiếp quan sát, phỏng vấn và kiểm chứng với người dùng thật xuyên suốt hành trình từ OJT đến EXE1.

Hàm lượng nghiên cứu — RBL từ những học kỳ đầu

Cả hai hướng đi ở học kỳ 8–9 đều yêu cầu sinh viên có năng lực nghiên cứu. Năng lực này không xuất hiện đột ngột ở giai đoạn cuối chương trình, mà được tích lũy dần thông qua mô hình Research-Based Learning (RBL), được thúc đẩy từ những học kỳ đầu tiên.

EXE1 chính là môi trường thực hành RBL với cường độ cao — nơi mỗi quyết định đều cần được dẫn dắt bởi dữ liệu từ người dùng thật, thay vì cảm tính hay giả định. Khi được hình thành tốt từ học kỳ 7, năng lực này sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho cả EXE2 lẫn khóa luận tốt nghiệp ở học kỳ 8–9.

Lưu ý dành cho giảng viên hướng dẫn: Khoá luận tốt nghiệp có xuất phát từ EXE1 thường có chất lượng cao hơn về tính thực tiễn và tính mới của vấn đề nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu đã được kiểm chứng bởi thực tế thị trường — không phải chỉ tồn tại trong khoảng trống lý thuyết. Giảng viên được khuyến khích trao đổi sớm với nhóm sinh viên từ cuối HK7 để định hướng phù hợp.

Thời điểm — AI thay đổi phương trình khởi nghiệp

Tài liệu “Văn hóa Khởi nghiệp thời AI” được xây dựng trong bối cảnh AI đang thu hẹp nhanh những rào cản từng khiến người trẻ khó tiếp cận việc tạo ra sản phẩm mới. Một nhóm sinh viên có năng lực AI tốt có thể rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến prototype từ vài tháng xuống còn vài tuần. Sinh viên kỹ thuật có thể sử dụng AI để phân tích thị trường và mô hình hóa kinh doanh; sinh viên kinh doanh cũng có thể dùng AI để xây dựng các prototype chức năng.Tuy nhiên, tài liệu cũng nhấn mạnh rằng rào cản lớn nhất hiện nay không còn nằm ở kỹ thuật hay tài chính, mà nằm ở tư duy. Và tư duy đó chỉ được hình thành thông qua trải nghiệm thực tế — đi ra ngoài, trò chuyện với người dùng thật và sẵn sàng chấp nhận rằng giả định của mình có thể chưa đúng.

Điều cần chuẩn bị từ bây giờ

Đối với sinh viên đang ở cuối học kỳ 6 — vừa hoàn thành hoặc chuẩn bị hoàn thành OJT và sắp bước vào học kỳ 7: