Marketing và truyền thông khác nhau như thế nào? Cơ hội nghề nghiệp tương lai?

Trong thời đại mà thương hiệu không chỉ “bán sản phẩm” mà còn “kể câu chuyện”, Marketing và Truyền thông trở thành hai trụ cột không thể tách rời trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Dù thường được nhắc đến cùng nhau, hai lĩnh vực này vẫn có những bản sắc riêng, mở ra những hướng đi nghề nghiệp khác nhau cho người học.

Khái niệm marketing và truyền thông

Trước khi tìm hiểu sự khác biệt giữa 2 lĩnh vực marketing và truyền thông, ta có thể tìm hiểu khái niệm của chúng. Nhiều người thường nghĩ hoạt động marketing chỉ đơn giản là quảng cáo hay tung các chương trình khuyến mãi, nhưng kỳ thực đây là lĩnh vực sâu sắc hơn như vậy. Đó là tổng hòa các hoạt động nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược, định vị thương hiệu, phát triển sản phẩm, giá, kênh phân phối và thúc đẩy hành vi mua của khách hàng. Marketing trả lời cho câu hỏi: Bán gì – cho ai – bằng cách nào – vì sao khách hàng chọn mình?

Trong khi đó, truyền thông là lĩnh vực tập trung vào việc xây dựng, truyền tải thông điệp và hình ảnh thương hiệu đến công chúng thông qua các kênh như báo chí, mạng xã hội, sự kiện, nội dung sáng tạo và quan hệ công chúng. Truyền thông không trực tiếp tạo ra doanh số, mà tập trung vào việc hình thành nhận thức, thái độ và niềm tin của xã hội đối với thương hiệu, tổ chức hoặc cá nhân thông qua các kênh truyền thông khác nhau. Truyền thông trả lời câu hỏi: Thương hiệu được nhìn nhận như thế nào trong tâm trí công chúng? 

Vậy nên, đối với cả 2 lĩnh vực marketing và truyền thông, nếu marketing đặt nền móng chiến lược, thì Truyền thông chính là dòng chảy cảm xúc giúp chiến lược đó lan tỏa, sống động và có sức ảnh hưởng dài hạn trong tâm trí xã hội.

Phân biệt marketing và truyền thông – chiến lược và ảnh hưởng

Chúng ta có thể đặt marketing và truyền thông lên bàn cân so sánh dựa vào một số yếu tố cốt lõi như sau: 

Về mục tiêu 

Mục tiêu của marketing là thúc đẩy tăng trưởng thông qua việc tạo ra giá trị cho khách hàng và chuyển giá trị đó thành doanh thu, thị phần hoặc lợi thế cạnh tranh. Marketing luôn gắn chặt với các chỉ số đo lường hiệu quả kinh doanh như doanh số, tỷ lệ chuyển đổi, chi phí – lợi nhuận hay vòng đời khách hàng.

Khác với marketing, mục tiêu của truyền thông là xây dựng nhận thức thương hiệu, duy trì hình ảnh tích cực và quản trị danh tiếng trong dài hạn. Truyền thông hướng đến việc tạo dựng sự tin cậy, thiện cảm và mức độ ảnh hưởng trong tâm trí công chúng, kể cả những nhóm không trực tiếp mua hàng.

Về phương pháp tiếp cận 

Marketing tiếp cận vấn đề theo hướng phân tích và chiến lược. Các quyết định marketing thường dựa trên dữ liệu thị trường, nghiên cứu hành vi khách hàng, thử nghiệm và đo lường hiệu quả. Marketing đặt câu hỏi “cái gì hiệu quả” và “vì sao hiệu quả”.

Truyền thông tiếp cận theo hướng nội dung và ảnh hưởng. Trọng tâm của truyền thông là cách kể câu chuyện, lựa chọn ngôn ngữ, hình ảnh và kênh phù hợp để thông điệp được tiếp nhận đúng cách. Truyền thông đặt câu hỏi “nói như thế nào” và “được hiểu ra sao”.

Về kết quả đầu ra

Kết quả của marketing thường được lượng hóa bằng các chỉ số cụ thể như doanh thu, mức tăng trưởng, hiệu suất chiến dịch hay tỷ lệ giữ chân khách hàng. Trong khi đó, kết quả của truyền thông khó đo lường trực tiếp hơn, thường thể hiện qua mức độ nhận diện thương hiệu, độ phủ truyền thông, hình ảnh thương hiệu và phản hồi của công chúng.

Từ các yếu tố trên có thể thấy, marketing thiên về tối ưu hiệu quả kinh doanh, còn truyền thông thiên về quản trị hình ảnh và ảnh hưởng xã hội. Hai lĩnh vực marketing và truyền thông có thể khác nhau nhưng bổ trợ lẫn nhau trong vận hành doanh nghiệp hiện đại.

Cơ hội nghề nghiệp của marketing và truyền thông

Với hai ngành marketing và truyền thông, thị trường lao động hiện nay là mảnh đất khá màu mỡ cho các lĩnh vực này. 

Sinh viên theo học Marketing bước vào thị trường lao động với vai trò của những người hoạch định chiến lược tăng trưởng, làm việc trực tiếp với dữ liệu, hành vi người dùng và hiệu quả kinh doanh. Họ có thể tham gia vào việc xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm, triển khai các chiến dịch digital, tối ưu chuyển đổi và quản trị trải nghiệm khách hàng trong môi trường số. 

Những vị trí mà họ có thể đảm nhận được khi học Marketing có thể kể đến như Digital marketing executive (chuyên viên digital marketing), Marketing planner (chuyên viên hoạch định marketing), Marketing Research Analyst (chuyên viên nghiên cứu thị trường), Customer Relationship Executive (chuyên viên chăm sóc khách hàng), Marketing Manager (quản lý marketing)… 

Trong khi đó, sinh viên Truyền thông trở thành những người kiến tạo hình ảnh và ảnh hưởng, tham gia vào hoạt động xây dựng thương hiệu dài hạn, quản trị truyền thông đa kênh, sản xuất nội dung sáng tạo, tổ chức sự kiện và xử lý khủng hoảng truyền thông. Sinh viên tốt nghiệp ngành này có thể làm một số vị trí như chuyên viên sáng tạo nội dung, chuyên viên truyền thông, phóng viên, biên tập viên truyền hình, chuyên viên quảng cáo, chuyên gia nghiên cứu truyền thông… 

Đặc biệt, thị trường đang chứng kiến nhu cầu rất lớn đối với những nhân sự hiểu cả Marketing và Truyền thông – những người vừa có tư duy chiến lược, vừa làm chủ được nội dung và công nghệ.

Những yếu tố cần có để theo học marketing và truyền thông 

Theo học Marketing và Truyền thông không chỉ đòi hỏi sự yêu thích sáng tạo hay khả năng giao tiếp tốt. Đây là hai ngành học yêu cầu người học có tư duy mở, sẵn sàng cập nhật xu hướng liên tục và chấp nhận sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và hành vi xã hội. Người học cần khả năng quan sát con người, phân tích vấn đề đa chiều và không ngại thử nghiệm, bởi thất bại là một phần tất yếu của sáng tạo và đổi mới.

Bên cạnh đó, tinh thần chủ động học hỏi, làm việc nhóm, khả năng tự học và kỷ luật cá nhân là những yếu tố quyết định sự tiến xa trong nghề. Marketing và truyền thông không dành cho tư duy an toàn hay lối mòn, mà dành cho những người dám khác biệt, dám chịu trách nhiệm cho ý tưởng của mình và không ngừng nâng cấp năng lực bản thân.

Lợi thế đào tạo marketing và truyền thông tại Trường Đại học FPT 

Trong bối cảnh Marketing và Truyền thông đang chuyển dịch mạnh sang nền tảng số, chương trình đào tạo tại Trường Đại học FPT được thiết kế theo hướng tích hợp công nghệ, thực hành chuyên sâu và gắn kết chặt chẽ với môi trường doanh nghiệp.

Tích hợp công nghệ trong chương trình học 

Về mặt đào tạo, chương trình Marketing và Truyền thông được xây dựng theo định hướng tích hợp công nghệ, phản ánh đúng cách hai lĩnh vực này đang vận hành trong thực tiễn doanh nghiệp hiện đại. Sinh viên không chỉ học các nguyên lý nền tảng, mà còn được tiếp cận và sử dụng các công cụ công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trong quá trình nghiên cứu thị trường, phân tích dữ liệu, xây dựng chiến lược và sáng tạo nội dung. Việc đưa AI vào học tập giúp sinh viên hình thành tư duy làm việc dựa trên dữ liệu và công nghệ – năng lực cốt lõi của nhân sự Marketing và Truyền thông trong kỷ nguyên số.

Mô hình học tập thông qua dự án thực tiễn 

Phương pháp đào tạo theo mô hình học tập thông qua dự án thực tiễn (project-based learning) được triển khai xuyên suốt chương trình cũng là một điểm cộng lớn trong chương trình đào tạo của Trường Đại học FPT. Thay vì chỉ tiếp thu kiến thức lý thuyết, sinh viên được đặt vào các bài toán cụ thể, mô phỏng sát bối cảnh doanh nghiệp, từ đó rèn luyện khả năng phân tích vấn đề, làm việc nhóm, xây dựng giải pháp và đánh giá hiệu quả. Cách tiếp cận này giúp người học hiểu rõ mối liên hệ giữa kiến thức học thuật và yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại 

Hệ thống phòng lab và studio hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sinh viên thực hành chuyên sâu. Không gian học tập được thiết kế phục vụ cho các hoạt động sản xuất nội dung, truyền thông đa phương tiện, nghiên cứu hành vi người dùng và triển khai chiến dịch marketing – truyền thông trong môi trường số. Nhờ đó, sinh viên có điều kiện tiếp cận quy trình làm việc chuyên nghiệp ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

Cơ hội đào tạo tại doanh nghiệp từ năm thứ 3

Một điểm khác biệt trong chương trình đào tạo là học kỳ đào tạo tại doanh nghiệp (On-the-Job Training – OJT) được tổ chức ngay từ năm thứ ba. Trong giai đoạn này, sinh viên trực tiếp tham gia vào môi trường làm việc thực tế, đảm nhiệm các công việc cụ thể dưới sự hướng dẫn của doanh nghiệp. Việc tiếp cận sớm với thực tiễn giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, hiểu rõ yêu cầu công việc và rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.

Ngoài ra, việc gắn kết chặt chẽ với mạng lưới doanh nghiệp uy tín như VCCorp, FPT và nhiều đối tác trong lĩnh vực truyền thông – công nghệ tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận sớm với môi trường làm việc chuyên nghiệp. Thông qua các dự án hợp tác, kỳ OJT và hoạt động kết nối doanh nghiệp, sinh viên có cơ hội quan sát, trải nghiệm và từng bước hòa nhập vào hệ sinh thái nghề nghiệp ngay trong quá trình học.

Ngoại ngữ – lợi thế của sinh viên FPTU

Song song với năng lực chuyên môn, chương trình chú trọng phát triển năng lực ngoại ngữ với 2 ngoại ngữ là tiếng Anh và tiếng Trung/tiếng Nhật. Đây là nền tảng quan trọng giúp sinh viên tiếp cận tài liệu chuyên ngành, làm việc trong môi trường đa quốc gia và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động toàn cầu.

Tóm lại, Marketing và Truyền thông là hai lĩnh vực khác nhau về bản chất nhưng bổ trợ chặt chẽ trong thực tiễn doanh nghiệp. Việc lựa chọn ngành học cần dựa trên sự hiểu đúng về mục tiêu nghề nghiệp, năng lực cá nhân và yêu cầu của thị trường lao động. Một chương trình đào tạo gắn với công nghệ và thực tiễn sẽ là nền tảng quan trọng giúp người học thích ứng và phát triển bền vững trong lĩnh vực này.