Trong hơn một thập kỷ qua, thương mại điện tử đã chuyển mình từ một kênh bán hàng bổ trợ thành động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế số toàn cầu. Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, cùng với sự phát triển của Internet, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và logistics thông minh đã tái định hình hoàn toàn cách doanh nghiệp vận hành hoạt động kinh doanh.
Ngày nay, thương mại điện tử không còn đơn thuần là “mua – bán online”. Đó là một hệ sinh thái kinh doanh số bao gồm: nền tảng công nghệ, dữ liệu khách hàng, marketing số, thanh toán điện tử, quản trị chuỗi cung ứng và trải nghiệm người dùng đa kênh. Chính sự giao thoa giữa kinh doanh và công nghệ này đã khiến ngành thương mại điện tử trở thành một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh và bền vững nhất hiện nay. Hãy cùng “vén màn” khám phá bức tranh về ngành học xu hướng này tại Trường Đại học FPT!
Thương mại điện tử là gì?
Thương mại điện tử là các hoạt động mua bán, kinh doanh, giao dịch hàng hóa, các loại dịch vụ thông qua nền tảng internet, mạng xã hội, website hoặc các sàn giao dịch trực tuyến như Shopee, Lazada, TikTok Shop… Hình thức kinh doanh này được đánh giá là hiện đại, đáp ứng nhu cầu công nghệ hiện nay, là cầu nối giữa nhà bán và người tiêu dùng mà không có giới hạn về mặt không gian địa lý. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian của cả 2 bên.
Thương mại điện tử (E-commerce) là lĩnh vực được nhiều bạn trẻ lựa chọn trong thị trường lao động gắn chặt với công nghệ số hiện nay.
Điểm cốt lõi của thương mại điện tử nằm ở khả năng tối ưu dữ liệu và công nghệ và nắm bắt được insight người tiêu dùng nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, mở rộng thị trường và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Vì vậy, nhân lực thương mại điện tử không chỉ cần hiểu kinh doanh, mà còn phải am hiểu công nghệ, dữ liệu và tư duy số.
Ngành thương mại điện tử học những gì?
Xu hướng thị trường cho thấy doanh nghiệp hiện nay không tìm kiếm những người “chỉ biết bán hàng”, mà cần những nhân sự có khả năng vận hành hệ thống kinh doanh số một cách toàn diện. Khi theo học ngành này, sinh viên sẽ được trang bị:
• Kiến thức nền tảng về quản trị kinh doanh, giúp hiểu logic vận hành của doanh nghiệp;
• Kiến thức chuyên sâu về thương mại điện tử, từ thương mại đa kênh, marketing số đến quản trị khách hàng online;
• Kỹ năng thực hành công nghệ số, bao gồm phân tích dữ liệu, ứng dụng AI, automation trong hoạt động kinh doanh;
• Hiểu biết về chuỗi cung ứng, logistics và giao dịch biên mậu, đáp ứng xu hướng thương mại xuyên biên giới.
Tiềm năng thị trường và cơ hội việc làm
Thương mại điện tử toàn cầu được dự báo tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao trong nhiều năm tới, trở thành một trong những trụ cột của kinh tế số. Tại Việt Nam, sự bùng nổ của các sàn TMĐT, doanh nghiệp bán lẻ số, dịch vụ logistics và thanh toán điện tử đang tạo ra khoảng trống lớn về nhân lực chất lượng cao.
Thị trường thương mại điện tử tăng trưởng mạnh, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng.
Đặc biệt, thị trường việc làm hiện nay đang thiếu những nhân sự có các phẩm chất chuyên môn như hiểu sâu về cả kinh doanh lẫn công nghệ, có khả năng phân tích dữ liệu để ra quyết định, biết vận hành hệ thống TMĐT bền vững chứ không chỉ chạy theo doanh số ngắn hạn. Điều này khiến cho những nhân sự theo đuổi ngành thương mại điện tử an tâm hơn vì đây trở thành lựa chọn có tính dài hạn, ít rủi ro bị thay thế trong tương lai.
Sinh viên tốt nghiệp ngành Thương mại điện tử có thể đảm nhiệm các vị trí như:
• Vận hành và quản lý sàn TMĐT: chuyên viên quản lý sàn TMĐT, chuyên viên hoạch định kinh doanh TMĐT…
• Tăng trưởng và quản trị quan hệ khách hàng online: chuyên viên Marketing số, chuyên viên sáng tạo nội dung và livestream, chuyên viên CRM, chăm sóc khách hàng online…
• Dữ liệu và công nghệ: chuyên viên phân tích dữ liệu TMĐT, chuyên viên phát triển kênh TMĐT…
• Chuỗi cung ứng và giao dịch biên mậu: chuyên viên quản lý vận hành logistics TMĐT, chuyên viên giao dịch biên mậu, chuyên viên thanh toán…
• Khởi nghiệp: xây dựng và vận hành các mô hình startup thương mại điện tử.
Lợi thế đào tạo ngành Thương mại điện tử tại Trường Đại học FPT
Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh và liên tục biến đổi, thách thức lớn nhất của đào tạo đại học không nằm ở việc “dạy thật nhiều kiến thức”, mà là đào tạo ra những người có khả năng thích nghi, cập nhật và vận hành kinh doanh số trong thực tế. Đây cũng chính là định hướng cốt lõi của ngành Thương mại điện tử tại Trường Đại học FPT.
Chương trình gắn chặt công nghệ và kinh doanh số
Chương trình được xây dựng trên nền tảng quản trị kinh doanh vững chắc, đồng thời đi sâu vào các mảng cốt lõi của thương mại điện tử như marketing số, quản trị sàn TMĐT, quản trị khách hàng online, chuỗi cung ứng – logistics và giao dịch biên mậu. Thay vì tách rời công nghệ và kinh doanh, sinh viên được tiếp cận thương mại điện tử như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi dữ liệu, công nghệ và chiến lược kinh doanh gắn bó chặt chẽ với nhau.
Môi trường học tập tại Trường Đại học FPT giúp sinh viên Thương mại điện tử làm quen sớm với công nghệ số và mô hình kinh doanh hiện đại.
Đào tạo tại doanh nghiệp (On-the-job Training) sớm và thường xuyên
Một lợi thế nổi bật của Trường Đại học FPT là định hướng học đi đôi với làm. Sinh viên ngành Thương mại điện tử có cơ hội đào tạo tại doanh nghiệp (OJT) sớm và thường xuyên, trực tiếp tham gia môi trường làm việc thực tế từ 4 – 8 tháng. Điều này giúp người học không chỉ hiểu lý thuyết, mà còn biết cách vận hành gian hàng, triển khai chiến dịch marketing số, quản lý khách hàng và phối hợp các khâu trong chuỗi cung ứng thương mại điện tử.
Ứng dụng công nghệ và AI vào kinh doanh
Bên cạnh đó, chương trình chú trọng ứng dụng công nghệ số và AI vào kinh doanh, giúp sinh viên làm quen với phân tích dữ liệu, tự động hóa và các công cụ số đang được doanh nghiệp sử dụng. Đây là yếu tố then chốt để người học không bị giới hạn ở các công việc vận hành đơn thuần, mà có khả năng phát triển lên các vị trí chiến lược trong tương lai.
Môi trường đào tạo trong hệ sinh thái doanh nghiệp FPT cũng mang lại lợi thế khác biệt. Sinh viên có cơ hội tiếp cận các dự án thực tế từ FPT Digital, FPT Software, FPT Retail…, trải nghiệm trực tiếp cách các nền tảng thương mại số được xây dựng và vận hành trong doanh nghiệp lớn.
Tư duy khởi nghiệp và phát triển kỹ năng mềm
Cuối cùng, Trường Đại học FPT đặc biệt chú trọng tư duy khởi nghiệp, kỹ năng mềm và năng lực học tập suốt đời. Cùng với việc đào tạo ít nhất hai ngoại ngữ, sinh viên ngành Thương mại điện tử được chuẩn bị để không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại của thị trường, mà còn sẵn sàng phát triển sự nghiệp trong môi trường làm việc đa quốc gia và nền kinh tế số toàn cầu.
Những tố chất phù hợp với ngành thương mại điện tử
Thương mại điện tử là lĩnh vực giao thoa giữa kinh doanh – công nghệ – dữ liệu – con người, vì vậy người học ngành này không cần phải là “dân IT” thuần túy hay “dân kinh doanh” truyền thống. Thay vào đó, những tố chất sau sẽ giúp người học phát triển bền vững và đi xa trong ngành.
Tư duy linh hoạt và khả năng thích nghi
Thị trường thương mại điện tử thay đổi liên tục: nền tảng mới xuất hiện, công cụ marketing đổi thuật toán, hành vi người tiêu dùng biến chuyển nhanh. Người học ngành Thương mại điện tử cần sẵn sàng cập nhật, học cái mới và điều chỉnh tư duy, thay vì bám chặt vào một mô hình cố định.
Tư duy dữ liệu và logic kinh doanh
Thương mại điện tử không còn là “làm theo cảm tính”. Mọi quyết định từ giá bán, nội dung marketing đến trải nghiệm khách hàng đều dựa trên dữ liệu. Người phù hợp với ngành này thường có xu hướng đặt câu hỏi “vì sao”, biết đọc số liệu, phân tích hành vi và đưa ra quyết định dựa trên logic kinh doanh.
Khả năng sử dụng và làm chủ công cụ số
Không cần giỏi lập trình, nhưng người học Thương mại điện tử cần thoải mái với việc áp dụng công nghệ, sẵn sàng làm việc với các nền tảng TMĐT, công cụ marketing số, CRM, hệ thống quản lý đơn hàng, phân tích dữ liệu và tự động hóa.
Tư duy cởi mở và khả năng học tập suốt đời
Công nghệ và thị trường luôn đi trước giáo trình. Vì vậy, tố chất quan trọng nhất của người học ngành Thương mại điện tử là khả năng tự học, học từ thực tiễn doanh nghiệp, từ dữ liệu thị trường và từ chính những trải nghiệm cá nhân.
Trong kỷ nguyên kinh tế số, thương mại điện tử đã trở thành một lĩnh vực cốt lõi, gắn chặt giữa kinh doanh và công nghệ. Ngành Thương mại điện tử không chỉ mang lại cơ hội việc làm đa dạng mà còn mở ra con đường phát triển dài hạn cho những người trẻ có tư duy linh hoạt, sẵn sàng học hỏi và thích nghi với thị trường.
Với định hướng đào tạo gắn thực tiễn doanh nghiệp và công nghệ số, Trường Đại học FPT hướng tới trang bị cho sinh viên ngành Thương mại điện tử nền tảng vững chắc để tự tin gia nhập thị trường lao động và phát triển bền vững trong tương lai.
