17 năm đứng lớp, ThS. Kiều Thị Thu Chung – Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ năng mềm Trường Đại học FPT, chọn cho mình một cách làm nghề rất riêng: không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn tạo ra môi trường để sinh viên được lắng nghe, được thử và được trưởng thành.
ThS. Kiều Thị Thu Chung – Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ năng mềm Trường Đại học FPT.
17 năm “bén duyên” với nghề giáo
Khi nhắc đến hành trình làm nghề của mình, ThS. Kiều Thị Thu Chung thường dùng một chữ rất giản dị: “Duyên”. Con đường đến với nghề giáo của cô lại không phải là một kế hoạch được định sẵn từ đầu. “Ngày còn là sinh viên, tôi chưa từng nghĩ mình sẽ trở thành giảng viên. Thậm chí khi một người bạn rủ đi học chứng chỉ sư phạm, tôi còn nói đùa rằng học làm gì vì sau này đâu có đi dạy”, cô nhớ lại.
Thế nhưng, cuộc đời luôn có những ngã rẽ bất ngờ. Tốt nghiệp chuyên ngành Triết học năm 2009, cô Kiều Thị Thu Chung bước chân vào giảng đường như một định mệnh. Bước ngoặt đến từ một khoảnh khắc rất giản dị: lần đầu tiên được sinh viên gọi là “cô”. “Chỉ một tiếng gọi thôi nhưng khiến tôi rất xúc động. Lúc đó tôi nhận ra rằng mình đang có một vai trò trong hành trình trưởng thành của các bạn”, cô chia sẻ.
Từ năm 2009 đến nay, hành trình giảng dạy của ThS. Kiều Thị Thu Chung đã kéo dài 17 năm và cũng là 15 năm cô gắn bó với giảng đường Trường Đại học FPT. Theo thời gian, cảm xúc với nghề giáo trong cô ngày càng rõ ràng hơn. “Nhiều người đi làm chỉ vì thu nhập, mỗi ngày kết thúc công việc với sự mệt mỏi. Còn tôi thấy mình may mắn vì được làm công việc mình yêu thích. Niềm vui của tôi là được gặp sinh viên, được trò chuyện với các bạn trẻ. Chính các bạn mang lại cho tôi rất nhiều năng lượng tích cực”.
Trong suốt hành trình giảng dạy, điều khiến ThS. Kiều Thị Thu Chung gắn bó lâu dài với nghề vẫn là những thay đổi nhỏ của sinh viên. Có thể là một sinh viên trước đây rất ngại nói trước đám đông, nhưng sau một thời gian học tập đã tự tin đứng lên trình bày ý tưởng của mình. Có thể là những email ban đầu còn viết rất sơ sài, nhưng sau khi được góp ý đã trở nên chuyên nghiệp hơn. “Những bước tiến đó có thể rất nhỏ và diễn ra chậm rãi, nhưng với tôi đó là niềm hạnh phúc rất lớn”, cô nói.
Đôi khi, vai trò của người thầy còn vượt ra ngoài phạm vi kiến thức trong lớp học. Cô nhớ lại một lần sau giờ học, một sinh viên nam xin nói chuyện riêng khoảng 15 phút. Câu chuyện không liên quan đến bài học mà là những khúc mắc trong chuyện tình cảm. Khi chia sẻ, bạn đã bật khóc. “Tôi chỉ làm một việc rất đơn giản là lắng nghe và đặt vài câu hỏi để bạn có thể nói ra suy nghĩ của mình. Sau đó bạn nói rằng điều mình cần nhất lúc đó chỉ là có một người lắng nghe”, cô kể.
Khoảnh khắc ấy khiến cô nhận ra rằng đôi khi vai trò của giảng viên là tạo ra một không gian an toàn để sinh viên được chia sẻ và được thấu hiểu.
Cô Thu Chung vừa là người thầy, vừa là người bạn gần gũi với sinh viên.
Kỹ năng mềm: không chỉ là môn học mà là một lối sống
Là chủ nhiệm Bộ môn Kỹ năng mềm, ThS. Kiều Thị Thu Chung cho rằng vai trò của môn học này trong đại học thường bị hiểu chưa đầy đủ. Cô đặc biệt tâm đắc với một câu nói của TS. Trần Ngọc Tuấn – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học FPT khi chia sẻ về lý do tại sao Bộ môn Kỹ năng mềm tại Trường Đại học FPT được thành lập rằng: “Kỹ năng mềm không chỉ là một môn học, nó phải là một lối sống mà sống thì phải trải nghiệm”. Theo cô, kiến thức trên lớp chỉ là bước khởi đầu. Nếu sinh viên không áp dụng vào đời sống hằng ngày, kỹ năng sẽ rất khó hình thành.
Vì vậy, trong chương trình đào tạo, bộ môn luôn chú trọng các phương pháp học tập mang tính trải nghiệm. Một trong những cách tiếp cận nổi bật là Project based Learning – học tập thông qua dự án. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp xây dựng, đề xuất dự án, làm việc nhóm, tổ chức sự kiện, thuyết trình ý tưởng và trình bày kết quả trong các buổi báo cáo. Không ít dự án còn có sự tham gia, đánh giá từ doanh nghiệp, tạo cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay khi còn trên ghế giảng đường.
Bên cạnh đó, bộ môn cũng đang triển khai phương pháp Research based Learning – học tập thông qua nghiên cứu. Trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, sinh viên được khuyến khích rèn luyện khả năng đặt câu hỏi, tìm kiếm và phân tích thông tin, từ đó xây dựng những đề xuất nghiên cứu của riêng mình. “Chúng tôi không chỉ dạy sinh viên cách trả lời một vấn đề, mà quan trọng hơn là dạy các bạn cách đặt câu hỏi và suy nghĩ độc lập”, cô cho biết.
Theo ThS. Kiều Thị Thu Chung, vai trò của người giảng viên không phải là người tạo nền và tạo cầu nối. Sinh viên bước vào đại học đã có những tiềm năng riêng. Điều quan trọng là tạo ra môi trường để các bạn có thể phát huy điểm mạnh, đồng thời dũng cảm nhìn nhận những điểm yếu của mình.
“Chúng tôi luôn cố gắng trao quyền cho sinh viên. Các dự án mà các bạn thực hiện phải xuất phát từ đam mê và quyết định của chính các bạn. Khi đã lựa chọn, các bạn cũng cần học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn đó,” cô nói.
Theo cô, sinh viên cần được tự do thể hiện bản thân, nhưng đó phải là sự tự do trong một khuôn khổ an toàn, nơi các bạn có thể thử nghiệm, trải nghiệm và trưởng thành.
Những tiết học của cô Thu Chung luôn tạo được sự thích thú, hào hứng cho các bạn sinh viên.
Khi người thầy cũng học từ sinh viên
Quan sát thế hệ sinh viên hiện nay, ThS. Kiều Thị Thu Chung cho biết đôi khi chính cô cũng cảm thấy… áp lực. “Nhiều sinh viên bây giờ rất giỏi. Có bạn vừa học, vừa làm thêm, vừa thực hiện dự án nhưng vẫn giữ được năng lượng tích cực. Có bạn còn khởi nghiệp ngay khi còn học đại học,” cô chia sẻ.
Theo cô, sinh viên ngày nay có khả năng quản lý thời gian tốt, chủ động trong học tập và không ngại thử sức với những cơ hội mới. “Thật ra nhiều lúc tôi cảm thấy mình phải học lại rất nhiều từ chính sinh viên của mình”, cô nói.
Sau 17 năm giảng dạy, điều khiến ThS. Kiều Thị Thu Chung trân trọng nhất không phải là những thành tích lớn lao mà là những khoảnh khắc rất giản dị. Đó có thể là một tin nhắn sinh viên gửi sau giờ học: “Cô ơi, hôm nay học vui quá”. Hay một ly cà phê được mang đến lớp, một cuốn sách nhỏ được sinh viên tặng vào cuối học kỳ. “Những điều nhỏ như vậy thôi nhưng đủ để nuôi dưỡng tình yêu nghề”, cô nói.
Cô Thu Chung (thứ 3, từ trái qua) cùng các đồng nghiệp tại Trường Đại học FPT.
Khi nói về vai trò của phụ nữ trong giáo dục, ThS. Kiều Thị Thu Chung lại có một góc nhìn khá khác biệt. Theo cô, điều quan trọng không phải là nhấn mạnh mình là nữ hay nam, mà là giá trị mà mỗi người mang lại cho công việc và cộng đồng. “Những phẩm chất của một người thầy như sự kiên nhẫn, khả năng lắng nghe hay sự tận tâm không phải là đặc quyền của riêng nam hay nữ. Điều quan trọng nhất vẫn là tình yêu với nghề”, cô chia sẻ.
Trong môi trường giáo dục hiện đại, nơi sự tôn trọng và bình đẳng ngày càng được đề cao, cô tin rằng điều tạo nên dấu ấn của một giảng viên không phải là giới tính mà là tinh thần cống hiến và sự chân thành với sinh viên.
