Từ trải nghiệm ba năm làm gia sư Toán, Nguyễn Thị Tuyết Hương cùng nhóm sinh viên Trường Đại học FPT (FPTU) phát triển BeeWise – nền tảng công nghệ giáo dục hướng đến kết nối gia sư, học viên và phụ huynh, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cá nhân hóa quá trình học tập. Dự án đã được nhận hỗ trợ khởi nghiệp từ nhà trường và đang gây chú ý khi tham gia một cuộc thi về startup.

Thành viên dự án BeeWise.

Từ những bất cập trong lớp học gia sư đến ý tưởng khởi nghiệp EdTech

Việc tìm được một gia sư phù hợp chưa đồng nghĩa với việc quá trình học tập sẽ diễn ra hiệu quả. Sau khi kết nối, gia sư, học sinh và phụ huynh vẫn phải tự xoay xở với hàng loạt công việc như sắp xếp lịch học, trao đổi tài liệu, giao nhận bài tập, điểm danh và theo dõi kết quả. Khi mỗi hoạt động được thực hiện trên một công cụ riêng biệt, việc quản lý trở nên thiếu đồng bộ, trong khi phụ huynh cũng không dễ dàng nắm bắt đầy đủ tiến độ học tập của con.

Những bất cập này xuất phát từ trải nghiệm trực tiếp của Nguyễn Thị Tuyết Hương – sinh viên K19, chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm, FPTU cơ sở TP.HCM. Trong ba năm làm gia sư Toán, Hương có cơ hội quan sát quá trình dạy và học từ nhiều góc độ, đồng thời nhận ra rằng nhu cầu của các bên không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm một người dạy. “Trong quá trình dạy kèm, em nhận thấy việc tìm kiếm một gia sư phù hợp mới chỉ là bước đầu tiên. Để một lớp học thực sự hiệu quả, cả gia sư, học viên và phụ huynh còn phải giải quyết nhiều vấn đề như sắp xếp lịch học, trao đổi tài liệu, quản lý bài tập và theo dõi tiến độ”, Hương chia sẻ.

Từ thực tế đó, Hương cùng các thành viên đặt ra câu hỏi: Liệu có thể xây dựng một nền tảng không chỉ giúp gia sư và học viên tìm thấy nhau mà còn đồng hành với họ trong suốt quá trình học tập? Câu hỏi này trở thành điểm khởi đầu cho BeeWise – dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ giáo dục (EdTech).

Các thành viên nhóm cùng cô Phan Thị Diệu Hà (thứ 2, từ phải qua) – Giảng viên hướng dẫn của dự án.

Dự án được phát triển bởi 6 thành viên, gồm Nguyễn Thị Tuyết Hương, Đỗ Nhất Huy, Ngô Chí Vỹ và Huỳnh Thiện Nhân, cùng theo học chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm; Nguyễn Minh Huân, chuyên ngành An toàn thông tin và Trần Phi Yến, chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện. Sự kết hợp giữa các lĩnh vực công nghệ và truyền thông tạo nên nền tảng nhân sự để nhóm vừa phát triển sản phẩm, vừa xây dựng hình ảnh và tiếp cận người dùng.

Thay vì chỉ tạo một kênh tìm kiếm gia sư trên môi trường trực tuyến, BeeWise định hướng giải quyết bài toán rộng hơn khi tổ chức toàn bộ hoạt động dạy và học trên một hệ thống thống nhất. Trong đó, phụ huynh có thể tìm kiếm gia sư theo nhu cầu, học viên có môi trường học tập phù hợp, còn gia sư được hỗ trợ trong quản lý lớp học và theo dõi sự tiến bộ của từng học sinh.

Đây cũng là cách nhóm tiếp cận thị trường gia sư vốn đang có nhiều hình thức kết nối khác nhau, từ trung tâm truyền thống, các nhóm cộng đồng trên mạng xã hội đến những nền tảng trực tuyến. Theo nhóm, một trong những khó khăn của việc tìm gia sư qua các kênh không chuyên biệt là thông tin hồ sơ chưa được xác minh đồng nhất, khiến phụ huynh khó đánh giá mức độ phù hợp. Sau khi tìm được người dạy, việc quản lý lớp học lại thường phân tán trên nhiều công cụ.

BeeWise hướng đến khắc phục những hạn chế này thông qua ba định hướng: kết nối gia sư minh bạch và phù hợp hơn, tập trung các hoạt động quản lý học tập trên cùng một hệ thống, đồng thời ứng dụng AI để hỗ trợ quá trình giảng dạy và cá nhân hóa trải nghiệm của học sinh.

Đưa AI vào lớp học: Không chỉ tìm người dạy, mà còn giúp học sinh hiểu bài

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển của BeeWise nằm ở cách nhóm tiếp cận AI. Thay vì xem trí tuệ nhân tạo như một công cụ hỏi đáp hay giải bài tập độc lập, nhóm muốn ứng dụng công nghệ này vào nhiều công đoạn của quá trình học tập, từ tìm kiếm gia sư, hỗ trợ đánh giá năng lực người dạy đến quản lý nội dung và theo dõi kết quả học tập.

Ở khâu kết nối, BeeWise cho phép phụ huynh tìm gia sư bằng ngôn ngữ tự nhiên. Chẳng hạn, thay vì phải lựa chọn từng bộ lọc riêng lẻ, người dùng có thể nhập nhu cầu: “Tôi cần tìm gia sư Toán lớp 9, có kinh nghiệm ôn thi vào lớp 10 và có thể dạy buổi tối”. Hệ thống AI sẽ phân tích yêu cầu, đối chiếu với dữ liệu hồ sơ và đề xuất những gia sư phù hợp, kèm theo lý do gợi ý. Công nghệ này cũng được nhóm nghiên cứu ứng dụng trong quy trình đánh giá đầu vào gia sư. Theo định hướng của dự án, AI có thể hỗ trợ đưa ra các câu hỏi tình huống, phân tích câu trả lời dựa trên những tiêu chí về chuyên môn, phương pháp giảng dạy và kỹ năng xử lý tình huống. Tuy nhiên, nhóm xác định công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn quyết định xét duyệt cuối cùng vẫn thuộc về đội ngũ BeeWise.

Về việc quản lý giảng dạy, nền tảng BeeWise LMS được định hướng trở thành không gian quản lý lớp học tập trung. Tại đây, gia sư có thể quản lý lịch học, tài liệu, bài tập, điểm danh và nhận xét về quá trình học tập. AI được nghiên cứu để hỗ trợ tổng hợp nội dung bài học, xây dựng tài liệu ôn tập, tạo bài kiểm tra và phân tích kết quả, qua đó giúp gia sư nhận diện những phần kiến thức học sinh còn hạn chế để điều chỉnh nội dung giảng dạy. Tuy nhiên, nếu những tính năng trên chủ yếu giúp tối ưu công việc của gia sư và hoạt động quản lý, thì hai nhân vật trợ lý ảo mang tên Bee và Wiz lại thể hiện rõ hơn cách nhóm muốn thay đổi trải nghiệm học tập của học sinh.

Trong mô hình này, Wiz được thiết kế như một trợ lý học tập thông minh, có nhiệm vụ phân tích kết quả kiểm tra, xác định lỗ hổng kiến thức và hướng dẫn học sinh ôn tập. Ví dụ, khi một học sinh làm đúng 5/10 câu hỏi, Wiz không chỉ dừng lại ở việc thông báo kết quả mà còn phân tích năm câu trả lời sai, xác định những nội dung học sinh chưa nắm vững, giải thích lại kiến thức và tạo thêm bài tập phù hợp để củng cố.

Trong khi đó, Bee được xây dựng theo một cách tiếp cận khác khi trở thành người bạn học chưa hiểu bài để học sinh chủ động giảng giải. Thay vì trực tiếp đưa ra lời giải hay hướng dẫn từng bước, Bee sẽ đặt những câu hỏi tò mò, yêu cầu học sinh giải thích rõ hơn hoặc đưa ra ví dụ để chứng minh mức độ hiểu bài.

Bee không đơn thuần là một nhân vật tương tác mang tính giải trí mà được định hướng trở thành công cụ khuyến khích học sinh chủ động tư duy. Khi một học sinh giải thích một kiến thức cho Bee, những câu hỏi tiếp nối sẽ buộc các em phải suy nghĩ sâu hơn, làm rõ lập luận và tìm cách diễn đạt dễ hiểu. Qua đó, chính người học có thể nhận diện mức độ hiểu biết thực sự của mình.

Sau quá trình ôn tập với Wiz và giảng giải lại cho Bee, hệ thống được định hướng tiếp tục đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, tổng hợp kết quả để gia sư theo dõi và điều chỉnh nội dung của buổi học tiếp theo.

Giao diện trang chủ của nền tảng.

Ý tưởng này được phát triển dựa trên phương pháp Feynman Technique (Phương pháp học gồm 4 bước để học và ghi nhớ thông tin đã đọc bằng cách diễn giải nó bằng ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu hơn) và hiệu ứng Protégé Effect (Hiệu ứng người bảo trợ – một hiện tượng tâm lý trong đó việc giảng dạy, giả vờ dạy hoặc chuẩn bị dạy thông tin cho người khác sẽ giúp một người tiếp thu thông tin đó tốt hơn). Đây là những phương pháp, hiệu ứng học tập nhấn mạnh giá trị của việc giải thích, hướng dẫn lại kiến thức cho người khác trong quá trình củng cố hiểu biết. Khi phải diễn đạt một khái niệm bằng ngôn ngữ của mình, người học có cơ hội nhận ra những điểm còn mơ hồ, thay vì chỉ ghi nhớ thông tin một cách thụ động.

Như vậy, mô hình BeeWise hướng đến không phải là thay thế người dạy bằng AI, mà là sự phối hợp giữa gia sư thật và các công cụ trí tuệ nhân tạo. Gia sư vẫn giữ vai trò giảng dạy, định hướng và tạo động lực; Wiz hỗ trợ học sinh nhận diện, khắc phục những lỗ hổng kiến thức; còn Bee khuyến khích các em củng cố hiểu biết thông qua việc giải thích và tương tác.

Cách phân chia vai trò này cho thấy nhóm không chỉ quan tâm đến việc đưa AI vào giáo dục như một xu hướng công nghệ, mà còn tìm cách gắn công nghệ với những phương pháp học tập cụ thể. Thay vì để học sinh phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn, BeeWise muốn tạo thêm cơ hội để các em tự suy nghĩ, tự diễn đạt và kiểm chứng kiến thức của mình.

Hành trình biến ý tưởng thành sản phẩm: Bài toán không chỉ nằm ở công nghệ

Để hiện thực hóa định hướng trên, BeeWise đang trong giai đoạn phát triển phiên bản sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP), tập trung trước hết vào hai chức năng cốt lõi là kết nối gia sư phù hợp và quản lý lớp học. Những tính năng AI chuyên sâu, đặc biệt là hệ thống cá nhân hóa học tập với Bee và Wiz, vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, phát triển theo lộ trình của nhóm.

Giao diện hiển thị danh sách & thông tin các gia sư.

Đối với những sinh viên có nền tảng chuyên môn chủ yếu về công nghệ thông tin, việc xây dựng một sản phẩm có khả năng vận hành trên thị trường đặt ra nhiều yêu cầu vượt ra ngoài kiến thức lập trình. Nhóm phải đồng thời giải quyết những bài toán về tài chính, mô hình kinh doanh, vận hành dịch vụ và cân bằng lợi ích giữa gia sư với phụ huynh. “Khó khăn lớn nhất mà nhóm chúng em đang gặp phải là nguồn lực và nguồn vốn để phát triển dự án. Đặc biệt, việc xây dựng một mô hình kinh doanh có thể cân bằng lợi ích giữa gia sư và phụ huynh, đồng thời tối ưu chi phí ứng dụng AI mà vẫn đảm bảo chất lượng dịch vụ là một bài toán không hề đơn giản”, Tuyết Hương cho biết.

Vì vậy, thay vì mở rộng tính năng ngay từ đầu, nhóm lựa chọn ưu tiên hoàn thiện những chức năng cốt lõi, từng bước thử nghiệm với các lớp học thực tế và cải tiến dựa trên phản hồi của người dùng.

Để giới thiệu sản phẩm và mở rộng khả năng tiếp cận cộng đồng, BeeWise đã tham gia một số hoạt động trực tiếp như Ngày hội Tân sinh viên tại Nhà Văn hóa Sinh viên ĐHQG TP.HCM và triển lãm Startup trong khuôn khổ Hội nghị Quốc tế Khu Công nghệ cao lần thứ 8. Đây là những dịp để nhóm giới thiệu ý tưởng, giao lưu và tiếp nhận góp ý từ những người quan tâm đến lĩnh vực giáo dục và công nghệ.

Trên môi trường trực tuyến, dự án tập trung phát triển các kênh Facebook, TikTok, đồng thời chuẩn bị ra mắt diện mạo chính thức của các linh vật thương hiệu. Trong thời gian tới, nhóm dự kiến triển khai BeeWise School Tour tại các trường phổ thông, tạo cơ hội để học sinh, phụ huynh tiếp cận và trải nghiệm sản phẩm.

Gia sư phỏng vấn với công cụ AI của nền tảng.

Bên cạnh hoạt động phát triển sản phẩm, BeeWise hiện tham gia cuộc thi Tuổi Trẻ Start-up Award nhằm tiếp tục học hỏi, kết nối với chuyên gia và hoàn thiện mô hình kinh doanh. Trước đó, dự án đã nhận được Học bổng Khởi nghiệp trị giá 50 triệu đồng từ Trường Đại học FPT, nguồn hỗ trợ dành cho việc phát triển sản phẩm và triển khai các hoạt động giới thiệu dự án đến cộng đồng. Nhà trường cũng tạo điều kiện để BeeWise tham gia các buổi showcase và khuyến khích nhóm thử sức tại cuộc thi Global Hackathon về ý tưởng công nghệ sáng tạo, qua đó có cơ hội giao lưu với sinh viên quốc tế và mở rộng góc nhìn về phát triển sản phẩm.

Với BeeWise, hành trình khởi nghiệp không bắt đầu từ một kế hoạch kinh doanh hoàn chỉnh, mà được hình thành và phát triển song song với quá trình học tập tại Trường Đại học FPT. Thông qua học phần Trải nghiệm Khởi nghiệp 1 và 2, nhóm từng bước tiếp cận những kiến thức cần thiết để chuyển hóa một ý tưởng ban đầu thành dự án có định hướng triển khai cụ thể.

Cô Phan Thị Diệu Hà là giảng viên trực tiếp hướng dẫn BeeWise trong hai học phần này. Theo đại diện dự án, sự đồng hành của cô giúp các thành viên từng bước tiếp cận những lĩnh vực vốn còn khá xa lạ với sinh viên công nghệ thông tin như kinh tế, tài chính và marketing, đồng thời biết cách vận dụng kiến thức vào quá trình xây dựng dự án. Không chỉ hỗ trợ về chuyên môn, giảng viên còn kết nối nhóm với các cuộc thi khởi nghiệp, sân chơi đổi mới sáng tạo và sự kiện chuyên ngành để sinh viên có thêm cơ hội cọ xát. Bên cạnh đó, BeeWise cũng nhận được sự góp ý từ các giảng viên thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau, qua đó mở rộng góc nhìn khi giải quyết những vấn đề vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật.

“Với BeeWise, điều giá trị nhất mà FPTU mang lại là một môi trường để sinh viên dám thử, dám làm, và luôn có thầy cô, nhà trường đồng hành ở mỗi bước đi. Chính sự tin tưởng và hỗ trợ đó đã giúp một ý tưởng trên lớp học dần trở thành một dự án thật”, Ngô Chí Vỹ – Thành viên nhóm, chia sẻ.

Các thành viên tham gia Global Hackathon cùng sinh viên Singapore.

Trong giai đoạn tiếp theo, BeeWise đặt mục tiêu hoàn thiện nền tảng kết nối gia sư và hệ thống quản lý học tập BeeWise LMS, đồng thời tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các tính năng AI cá nhân hóa. Song song với đó, nhóm sẽ mở rộng mạng lưới gia sư, kết nối với trường học và các đơn vị giáo dục để triển khai thử nghiệm, thu thập phản hồi và cải thiện trải nghiệm người dùng. Về lâu dài, nhóm mong muốn BeeWise không chỉ là nơi giúp phụ huynh tìm được một gia sư phù hợp, mà còn trở thành nền tảng đồng hành trong suốt quá trình học tập của học sinh.