Nhóm sinh viên Trường Đại học FPT vừa phát triển thành công dự án ứng dụng AI mô phỏng các bệnh lý về mắt, bệnh nhân trực tiếp trải nghiệm các trạng thái thị lực.
Giải pháp được ký kết chuyển giao triển khai tại Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng, mở ra hướng tiếp cận mới trong tư vấn và giáo dục thị giác.
‘Khoảng trống” trong tư vấn nhãn khoa
Dự án mang tên VISTA do nhóm sinh viên khóa K18 của Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ phát triển. Theo Nguyễn Hữu Lượng, trưởng nhóm dự án, ý tưởng hình thành từ thực tế quan sát tại các cơ sở nhãn khoa. Dù được bác sĩ giải thích chi tiết về tình trạng mắt, nhiều bệnh nhân vẫn khó hình dung mức độ suy giảm thị lực ảnh hưởng ra sao đến sinh hoạt hằng ngày. Khoảng cách giữa kiến thức chuyên môn và cảm nhận thực tế khiến việc đưa ra quyết định điều trị trở nên khó khăn.
Nhóm sinh viên khóa K18 của Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ phát triển dự án VISTA.
Từ đó, nhóm phát triển nền tảng mô phỏng thị giác tích hợp AI, có khả năng tái hiện các biểu hiện như nhìn mờ, loạn thị, giảm tương phản, biến dạng hình ảnh hoặc đục thủy tinh thể theo từng bệnh lý. Thông qua các kịch bản đời sống như đọc chữ nhỏ, lái xe ban đêm hay quan sát trong điều kiện ánh sáng yếu, bệnh nhân có thể trực tiếp “nhìn thấy” tác động của tật khúc xạ đến thị lực.
Trải nghiệm trực quan cho bệnh nhân
Khác với nhiều công nghệ y tế tập trung vào chẩn đoán và lưu trữ dữ liệu, VISTA hướng tới cải thiện trải nghiệm của người bệnh trong quá trình tư vấn. Thay vì chỉ tiếp cận tài liệu hoặc hình ảnh minh họa, người bệnh có thể trải nghiệm trực tiếp các trạng thái thị lực khác nhau.
Nhóm phát triển mô hình Studio Care, một không gian trải nghiệm thị giác tích hợp tại bệnh viện. Tại đây, bệnh nhân có thể so sánh ba kịch bản: thị lực hiện tại, tình trạng nếu không điều trị và khả năng cải thiện sau khi can thiệp. Hệ thống AI đồng thời cá nhân hóa trải nghiệm dựa trên hồ sơ thị lực của từng người.
Theo đại diện nhóm, việc trực tiếp trải nghiệm thị lực suy giảm giúp người bệnh hiểu rõ hơn tình trạng của mình, qua đó nâng cao mức độ hợp tác và sự chủ động trong quá trình điều trị.
Về công nghệ, hệ thống kết hợp Computer Vision và Deep Learning để tái dựng bản đồ chiều sâu không gian và mô phỏng thị giác theo thời gian thực. Phiên bản website sử dụng thuật toán nhận diện khuôn mặt để ước lượng khoảng cách giữa người dùng và thiết bị, tương tự nguyên lý kiểm tra thị lực bằng bảng chữ cái.
Thay vì áp dụng các bộ lọc hình ảnh đơn giản, thuật toán của VISTA xử lý trực tiếp từng khung hình video dựa trên cơ chế quang học của mắt người. Với cận thị và viễn thị, hệ thống làm mờ vùng xa hoặc gần theo tham số diop giả lập; trong trường hợp đục thủy tinh thể, hệ thống giảm độ tương phản, hạ độ bão hòa màu và bổ sung nhiễu hạt nhằm tái hiện cảm giác mờ đục.
Ngoài ra, nhóm tích hợp chatbot AI sử dụng mô hình Gemini, hoạt động như trợ lý ảo hỗ trợ giải đáp các câu hỏi nhãn khoa dựa trên dữ liệu y khoa được kiểm chứng.
Thách thức lớn nhất là tối ưu hiệu năng khi triển khai AI trực tiếp trên trình duyệt web, đặc biệt với thiết bị di động cấu hình thấp. Nhóm khắc phục bằng cách xây dựng mô hình nhẹ hơn, tận dụng tăng tốc phần cứng WebGL và bổ sung bước tiền xử lý hình ảnh để giảm sai lệch do điều kiện ánh sáng.
Nhóm phát triển mô hình Studio Care, một không gian trải nghiệm thị giác tích hợp tại bệnh viện.
Kiểm chứng khoa học trước khi triển khai
Để đảm bảo tính chính xác khi áp dụng trong môi trường y tế, dự án được tham vấn chuyên môn bởi các bác sĩ nhãn khoa thuộc Tập đoàn Y khoa VISI. Nhóm làm việc trực tiếp với BS.CKII Trần Bá Kiên – Giám đốc chuyên môn, kiêm Chủ tịch hội đồng chuyên môn cấp cao Tập đoàn Y khoa VISI nhằm hiệu chỉnh các thông số quang học, giúp hệ thống mô phỏng thị lực tiệm cận với thực tế lâm sàng.
Dữ liệu vận hành của chatbot AI cũng được xây dựng dựa trên tài liệu y khoa chính thống và hệ thống câu hỏi – đáp thực tế tại bệnh viện, nhằm hạn chế nguy cơ đưa ra thông tin sai lệch.
Sau khi trình bày trước ban lãnh đạo Tập đoàn Y khoa VISI, giải pháp được đề xuất triển khai thử nghiệm tại Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng. Theo các bác sĩ, việc bệnh nhân trực tiếp trải nghiệm cảm giác nhìn mờ hoặc giảm tương phản giúp họ hiểu rõ tình trạng mắt, từ đó tăng sự hợp tác trong điều trị.
Dự án được phát triển dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm Bộ môn Khởi nghiệp tại Trường Đại học FPT, với nhiều vòng phản biện về mô hình giá trị và khả năng triển khai thực tế.
Trước đó, dự án tổ chức triển lãm trải nghiệm thị giác SEE BEYOND vào tháng 11/2025, thu hút hơn 200 người tham gia và nhận nhiều phản hồi tích cực. Sau nhiều vòng làm việc với doanh nghiệp, ngày 2/2/2026, giải pháp chính thức được ký kết và bàn giao cho bệnh viện triển khai.
VISTA là dự án liên ngành, kết hợp kỹ thuật phần mềm, marketing, thiết kế và ngôn ngữ.
Nhóm cho biết trong giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng hệ thống mô phỏng sang các bệnh lý như glôcôm, thoái hóa điểm vàng hoặc suy giảm thị lực do tuổi tác. Hệ thống cũng được định hướng cá nhân hóa theo độ tuổi, nghề nghiệp và nhu cầu sinh hoạt, nhằm xây dựng nền tảng tư vấn và giáo dục thị giác có thể triển khai tại nhiều bệnh viện.
Theo VTC News
