Trong tương lai, thị trường lao động toàn cầu sẽ phải đối mặt với sự biến mất của một số nghề nghiệp truyền thống. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực. Khi đó, các công việc có khả năng tự động hóa cao hoặc mang tính lặp đi lặp lại sẽ dần được thay thế bằng công nghệ hiện đại.

Mặc dù việc xác định những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai có thể gây lo lắng, nhưng chuyển đổi số lại mang lại lợi ích tích cực trong việc tái đào tạo, tạo ra các công cụ hỗ trợ công việc trở nên hiệu quả và dễ dàng hơn.

Lý do cho những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai

Sự vận động không ngừng của kỷ nguyên số cùng những đột phá về công nghệ đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho thị trường lao động truyền thống. Việc nhận diện các tác nhân cốt lõi khiến những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai là bước chuẩn bị cần thiết để mỗi cá nhân có thể xây dựng một lộ trình sự nghiệp bền vững.

Thị trường tiêu dùng thay đổi

Nhu cầu và thói quen của con người liên tục xoay trục theo những tiêu chuẩn sống mới của kỷ nguyên số. Sự thay đổi này khiến nhiều sản phẩm và dịch vụ truyền thống không còn giữ được vị thế và dần bị đào thải. Đây là yếu tố khách quan đầu tiên khiến những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai do không còn tệp khách hàng mục tiêu. 

Công nghệ dần thay thế

Sự trỗi dậy của Trí tuệ nhân tạo (AI) và robot tự động đang tái định nghĩa lại năng suất lao động trên quy mô toàn cầu. Các quy trình thủ công hoặc lặp lại đang được thay thế bằng hệ thống máy móc thông minh với độ chính xác tuyệt đối và chi phí vận hành thấp. Việc công nghệ hóa mạnh mẽ chính là tác nhân trực tiếp làm danh sách những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai ngày càng mở rộng. 

Sự cạnh tranh toàn cầu

Trong một thế giới phẳng, các doanh nghiệp luôn tìm cách tối ưu hóa quy trình bằng cách chuyển dịch sản xuất sang robot hoặc các hệ thống phần mềm dùng chung. Sự cạnh tranh khốc liệt này buộc thị trường phải loại bỏ những vị trí công việc kém hiệu quả hoặc tốn kém nhân lực. Điều này vô tình tạo ra áp lực đào thải lên những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai để nhường chỗ cho những giải pháp tối ưu hơn. 

Top 10 những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai

Dưới đây là chi tiết về 10 công việc đang đứng trước nguy cơ bị thay thế dựa trên tình hình thực tế và dự báo công nghệ:

Nhân viên bưu điện

Trước đây, thư từ và tài liệu chủ yếu được vận chuyển qua hệ thống bưu điện truyền thống với đội ngũ nhân viên giao nhận đông đảo. Hiện nay, sự bùng nổ của email và các ứng dụng nhắn tin tức thời đã khiến sản lượng thư giấy sụt giảm nghiêm trọng. Theo dự báo, đến khoảng năm 2050, vị trí nhân viên giao thư truyền thống sẽ gần như không còn tồn tại trên thị trường. Đây là minh chứng điển hình cho những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai dưới áp lực của Internet.

Thu ngân

Nhân viên thu ngân vốn chịu trách nhiệm kiểm đếm hàng hóa và nhận tiền thanh toán trực tiếp từ khách hàng tại các quầy kệ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các quầy thanh toán tự động và công nghệ nhận diện khuôn mặt đang dần loại bỏ sự hiện diện của con người trong quy trình này. Trong tương lai, khách hàng có thể tự do mua sắm và thanh toán qua ví điện tử mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào. Nguy cơ biến mất của nghề này là rất cao khi các siêu thị thông minh trở nên phổ biến hơn.

Thư ký, kế toán

Thư ký là người thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ quản lý như sắp xếp giấy tờ, soạn thảo văn bản và lên lịch trình các cuộc họp định kỳ. Trong khi đó, kế toán đảm nhận vai trò thu thập, xử lý và kiểm soát các số liệu tài chính phức tạp của mỗi doanh nghiệp.

Sự tích hợp sâu rộng của AI và các phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP) hiện nay có thể tự động hóa hầu hết các tác vụ ghi chép và lập lịch. Khả năng xử lý dữ liệu chính xác và nhanh chóng của máy móc khiến bộ đôi thư ký và kế toán viên truyền thống lọt vào nhóm những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai.

Thông dịch viên

Với sự hỗ trợ mạnh mẽ của các ứng dụng chuyển ngữ bằng giọng nói và văn bản theo thời gian thực, rào cản ngôn ngữ đang dần bị xóa bỏ. Thay vì cần một người phiên dịch trực tiếp, con người hiện có thể sử dụng các thiết bị cầm tay để giao tiếp đa ngôn ngữ một cách thuận tiện.

Vai trò của con người trong lĩnh vực này sẽ chuyển dịch sang việc tinh chỉnh thuật toán thay vì thực hiện dịch thuật thủ công. Sự tinh vi của các mô hình ngôn ngữ lớn đang dần đẩy nghề biên phiên dịch thông thường vào danh sách những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai.

Nhân viên tiếp thị điện thoại

Hoạt động tiếp thị qua điện thoại đang trở nên kém hiệu quả trước sự phát triển mạnh mẽ của quảng cáo trên mạng xã hội và các nền tảng số. Khách hàng ngày càng có xu hướng tự tìm kiếm thông tin sản phẩm trực tuyến thay vì tiếp nhận các cuộc gọi chào mời làm phiền. Nhiều doanh nghiệp hiện nay đã chuyển sang sử dụng chatbot và AI để tương tác tự động với khách hàng tiềm năng. Do đó, các vị trí gọi điện thoại tiếp thị truyền thống sẽ sớm bị hạn chế và thay thế hoàn toàn.

Quản lý lợi ích công

Vị trí quản lý lợi ích công thường chịu trách nhiệm quản lý các chương trình phúc lợi, bảo hiểm và hồ sơ trợ cấp cho nhân viên hoặc người dân. Đây là một trong những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai khi các hệ thống quản lý dữ liệu chính phủ điện tử và blockchain được áp dụng.

Việc tự động hóa quy trình xét duyệt hồ sơ giúp giảm thiểu sai sót và loại bỏ sự cần thiết của các nhân sự trung gian. Người dùng có thể tự thực hiện các thủ tục này thông qua cổng thông tin trực tuyến một cách minh bạch.

Chuyển phát nhanh

Dù nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao nhờ thương mại điện tử, nhưng nhân sự chuyển phát nhanh lại đang đối mặt với sự cạnh tranh từ robot. Các thiết bị bay không người lái (drone) và robot giao hàng tự hành đang được thử nghiệm rộng rãi để thay thế con người trong khâu giao hàng cuối. 

Công nghệ này giúp tiết kiệm chi phí vận hành và tăng tốc độ giao nhận lên nhiều lần so với phương thức truyền thống. Vì vậy, nghề giao hàng thủ công được dự báo sẽ không còn chỗ đứng trong hệ thống logistics hiện đại.

Nhân viên hiệu đính

Nhân viên hiệu đính chịu trách nhiệm kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp và sự mạch lạc của các văn bản trước khi xuất bản. Hiện tại, các công cụ kiểm tra văn bản tích hợp AI đã có thể thực hiện công việc này với tốc độ nhanh và độ chính xác cực cao. Không chỉ dừng lại ở lỗi chính tả, máy móc còn có thể gợi ý cách hành văn và điều chỉnh tông giọng phù hợp với ngữ cảnh. Khả năng tự học của công nghệ khiến vai trò hiệu đính thủ công dần trở nên dư thừa.

Công nhân nhà máy sản xuất

Lực lượng công nhân tại các dây chuyền sản xuất đang đứng trước làn sóng tự động hóa mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Các cánh tay robot và hệ thống sản xuất thông minh có thể làm việc liên tục 24/7 mà không cần nghỉ ngơi hay gặp sai sót do mệt mỏi. Nhiều nhà máy “không đèn” đã vận hành hoàn toàn bằng máy móc mà không cần đến sự hiện diện của con người. Điều này đưa công nhân sản xuất trở thành một trong những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai có quy mô lớn nhất.

Nhân viên bán lẻ

Ngành bán lẻ truyền thống đang bị thách thức nghiêm trọng bởi sự trỗi dậy của thương mại điện tử và các cửa hàng tự phục vụ. Khách hàng giờ đây ưu tiên trải nghiệm mua sắm nhanh gọn, nơi họ có thể tự quét mã sản phẩm và thanh toán qua ứng dụng. Các vị trí nhân viên đứng quầy tư vấn hoặc sắp xếp hàng hóa đang dần được thay thế bằng các ki-ốt kỹ thuật số. Xu hướng này dự báo một tương lai nơi các cửa hàng bán lẻ truyền thống sẽ giảm thiểu tối đa nhân sự để tối ưu hóa lợi nhuận.

Gợi ý những ngành nghề ổn định trong tương lai

Thay vì lo lắng về những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai, thí sinh nên chủ động lựa chọn những lĩnh vực có tính sáng tạo cao, đòi hỏi tư duy quản trị hoặc khả năng điều khiển công nghệ. Các khối ngành về Công nghệ thông tin, Thiết kế đồ họa, Marketing số và Quản trị kinh doanh hiện đại được dự đoán sẽ không ngừng phát triển và mở ra nhiều cơ hội mới.

Trường Đại học FPT là đơn vị tiên phong trong việc đào tạo những thế hệ sinh viên sẵn sàng cho kỷ nguyên số. Với triết lý đào tạo bám sát thực tiễn và môi trường học tập hiện đại, Trường Đại học FPT tập trung phát triển các chương trình học giúp sinh viên làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ thay thế. 

Một số ngành học đón đầu xu hướng tại Trường Đại học FPT bao gồm:

Kết

Việc nắm bắt thông tin về những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai là bước chuẩn bị quan trọng để thí sinh có những quyết định đúng đắn cho sự nghiệp bền vững. Thành công sẽ đến với những người biết đón đầu xu hướng và không ngừng nâng cấp bản thân trong thế giới số.

Để nhận được sự tư vấn chuyên sâu về các ngành học không lo bị đào thải, các sĩ tử và phụ huynh có thể để lại thông tin tại form đăng ký tư vấn trên website của trường. Đội ngũ tư vấn của Trường Đại học FPT sẽ liên hệ hỗ trợ trong thời gian sớm nhất.