AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác là điểm nhấn của VISTA, hệ sinh thái do sinh viên Trường Đại học FPT phát triển, hướng đến hỗ trợ bác sĩ.
Từ bài toán phát hiện sớm nguy cơ bệnh lý võng mạc và hỗ trợ hành trình chăm sóc mắt, nhóm sinh viên liên ngành Trường Đại học FPT đã phát triển VISTA – hệ sinh thái công nghệ nhãn khoa tích hợp AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác, kết hợp AI/XAI. Dự án hướng đến việc đưa công nghệ trở thành “trợ lý” hỗ trợ bác sĩ, đồng thời góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc mắt.
VISTA là dự án được nhóm sinh viên báo cáo trong đợt bảo vệ đồ án kỳ SU2026. Nhóm gồm 6 thành viên đến từ 4 chuyên ngành: Nguyễn Hữu Lượng – Trưởng nhóm, Cao Tấn Lộc (Digital Marketing K18), Lê Lý Đức (Ngôn ngữ Anh K18), Phan Thành Hưng, Bùi Trung Kiên (Kỹ thuật phần mềm K18) và Đoàn Hoài Ánh Dương (Thiết kế mỹ thuật số K18).
Ứng dụng công nghệ giải bài toán thực tế trong ngành y tế
Nhiều bệnh lý về mắt như bệnh võng mạc đái tháo đường, tăng nhãn áp hay thoái hóa điểm vàng có thể tiến triển âm thầm và ảnh hưởng đến thị lực nếu không được phát hiện, theo dõi kịp thời. Trong khi đó, tình trạng thiếu bác sĩ chuyên khoa và công cụ hỗ trợ sàng lọc tại một số cơ sở y tế đặt ra yêu cầu về việc nâng cao khả năng phát hiện nguy cơ sớm, đồng thời duy trì quá trình chăm sóc người bệnh liên tục.
Từ thực tế này, VISTA được xây dựng với ba thành phần chính. Thứ nhất là website mô phỏng bệnh mắt, giúp người dùng trực quan hóa những ảnh hưởng của các bệnh lý đến thị lực. Thứ hai là ứng dụng chăm sóc hậu phẫu, hỗ trợ cung cấp thông tin, nhắc lịch sử dụng thuốc và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Thành phần thứ ba là hệ thống AI/XAI phân tích ảnh đáy mắt, tập trung hỗ trợ sàng lọc nguy cơ bệnh võng mạc đái tháo đường.
Cách tiếp cận này cho thấy định hướng AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác không chỉ tập trung vào một công cụ đơn lẻ, mà được nhóm phát triển thành hệ sinh thái gồm nhiều giải pháp phục vụ các giai đoạn khác nhau trong hành trình chăm sóc mắt.
AI hỗ trợ, bác sĩ quyết định
Điểm đáng chú ý của VISTA là nhóm không xây dựng AI như một công cụ chẩn đoán tự động độc lập. Hệ thống ứng dụng Explainable AI (XAI) để cung cấp bản đồ nhiệt và các chỉ dấu liên quan đến tổn thương, giúp bác sĩ có thêm cơ sở để hiểu, kiểm tra và đối chiếu kết quả.
VISTA đồng thời hỗ trợ kiểm tra chất lượng ảnh đầu vào và tạo báo cáo sàng lọc có cấu trúc. Những tính năng này hướng đến việc cung cấp thêm thông tin cho chuyên gia trong quá trình đánh giá, thay vì đưa ra kết luận thay cho bác sĩ.
Toàn bộ giải pháp được phát triển theo mô hình “human-in-the-loop”. Theo đó, AI đóng vai trò hỗ trợ ra quyết định, trong khi bác sĩ nhãn khoa là người đánh giá và đưa ra kết luận chuyên môn cuối cùng.
Cách tiếp cận này cũng thể hiện rõ thông điệp mà nhóm theo đuổi: công nghệ không thay thế con người, mà được phát triển để hỗ trợ chuyên gia làm việc hiệu quả, minh bạch và an toàn hơn. Đây là yếu tố quan trọng trong định hướng AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác, đặc biệt đối với các ứng dụng liên quan đến lĩnh vực y tế.
Từ đồ án sinh viên đến nghiên cứu quốc tế và chuyển giao công nghệ
Hành trình của VISTA đã ghi nhận nhiều dấu mốc đáng chú ý. Dự án nhận học bổng khởi nghiệp 100% tại Trường Đại học FPT; đồng thời có các nghiên cứu được chấp nhận trình bày tại ICIT 2026 – The 5th International Conference on Intelligence of Things, ICHSM 2026 – The 9th International Conference on Healthcare Service Management và The 9th Asian Optometric Congress.
Theo hồ sơ dự án, nhóm đã hoàn thành các hoạt động ký kết hợp tác, chuyển giao và bàn giao sản phẩm trong hệ sinh thái VISI Medical Group với tổng giá trị hợp đồng 120 triệu đồng. Hiện dự án có 6 hợp đồng và 11 lượt chuyển giao công nghệ cho các đối tác doanh nghiệp.
VISTA cũng ký biên bản ghi nhớ hợp tác với VISI Medical Group và từng được giới thiệu tại Đại sứ quán Việt Nam ở Campuchia. Đây là dấu mốc cho bước tiếp cận và quảng bá quốc tế đầu tiên của dự án, đồng thời mở ra thêm cơ hội để nhóm giới thiệu hướng phát triển AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác tới các đối tác và thị trường bên ngoài Việt Nam.
Bên cạnh nghiên cứu và phát triển sản phẩm, nhóm còn tổ chức triển lãm “See Beyond” trong hai ngày 04–05/11/2025, thu hút hơn 300 người tham dự. Dự án nhận được sự quan tâm từ nhiều cơ quan báo chí, kênh truyền thông và ghi nhận hơn 14.866 lượt xem, 2.720 lượt tương tác trên Facebook trong 11 tháng truyền thông.
Hướng đến triển khai trong thực tế
Sau đợt bảo vệ đồ án kỳ SU2026, nhóm định hướng đưa VISTA từ một MVP đã được thử nghiệm trở thành nền tảng hỗ trợ quyết định lâm sàng có khả năng triển khai thực tế.
Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm dự kiến tiếp tục kiểm chứng quy trình tại các cơ sở VISI, hoàn thiện sản phẩm và tài liệu triển khai. Sau đó, VISTA có thể từng bước mở rộng đến bệnh viện, phòng khám mắt và các cơ sở y tế có mô hình phù hợp.
Xa hơn, nhóm hướng đến khả năng tích hợp VISTA với hệ thống quản lý bệnh viện, hồ sơ bệnh án điện tử và các nền tảng y tế thông qua API. Đồng thời, dự án nghiên cứu cơ hội triển khai tại các thị trường Đông Nam Á, mở rộng phạm vi ứng dụng của AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác.
Việc phát triển theo hướng tích hợp cũng giúp VISTA có thêm tiềm năng trở thành một nền tảng kết nối giữa công nghệ, bác sĩ và người bệnh. Trong đó, AI đảm nhận các tác vụ hỗ trợ phân tích và cung cấp thông tin, còn chuyên gia y tế giữ vai trò đánh giá, kiểm chứng và quyết định chuyên môn.
Dấu ấn của trải nghiệm công nghệ và khởi nghiệp
VISTA cũng là một dấu ấn của Trải nghiệm Công nghệ tại Trường Đại học FPT, nơi sinh viên được khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin và AI vào các dự án thực tế. Qua quá trình xây dựng sản phẩm, sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức chuyên môn mà còn có cơ hội làm việc liên ngành, giải quyết bài toán thực tiễn và phát triển tư duy tiên phong công nghệ.
Đồng thời, việc phát triển hệ thống, kết nối doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ và hướng đến triển khai thực tế thể hiện tinh thần Trải nghiệm Khởi nghiệp mà Trường Đại học FPT hướng đến. Sinh viên không chỉ tạo ra một đồ án để hoàn thành chương trình học, mà còn có cơ hội đưa kiến thức, ý tưởng và sản phẩm đến gần hơn với nhu cầu của xã hội.
Với định hướng lấy con người làm trung tâm, VISTA cho thấy cách sinh viên có thể kết hợp AI, thiết kế sản phẩm, truyền thông và kiến thức chuyên ngành để giải quyết một vấn đề cụ thể trong lĩnh vực y tế. Từ một đồ án sinh viên, dự án đang từng bước mở rộng sang nghiên cứu, hợp tác doanh nghiệp và chuyển giao công nghệ, qua đó tạo nền tảng cho hướng phát triển AI hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác trong thực tiễn.
