Trong bối cảnh vấn đề lãng phí nông sản và ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên đáng lo ngại, một nhóm sinh viên trẻ đã chọn cách tiếp cận sáng tạo khi biến những loại trái cây hư hỏng một phần – vốn thường bị loại bỏ trong chuỗi tiêu dùng – thành sản phẩm xà phòng hữu cơ thân thiện với môi trường. Dự án ReFruit Soap của nhóm sinh viên chuyên ngành Digital Marketing tại Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ nguồn nguyên liệu tưởng chừng không còn giá trị, mà còn mở ra một hướng tiếp cận mới trong tư duy khởi nghiệp xanh của sinh viên.
Các thành viên dự án ReFruit Soap.
Khởi nguồn từ trăn trở về sự lãng phí nông sản
Nhóm ReFruit Soap gồm ba thành viên đến từ chuyên ngành Digital Marketing: Võ Triệu Trà, Nguyễn Thị Bảo Chân và Võ Nguyễn Kim Ngân. Ý tưởng dự án được khơi nguồn từ những quan sát rất đời thường của trưởng nhóm Võ Triệu Trà khi chứng kiến tình trạng nhiều loại trái cây tại quê hương Vĩnh Long (Trà Vinh cũ) bị thương lái từ chối thu mua chỉ vì hình dáng không đạt chuẩn, dù chất lượng bên trong vẫn còn giá trị sử dụng.
Từ thực tế đó, nhóm đặt ra câu hỏi: liệu có thể “tái sinh” những loại nông sản bị loại bỏ này thành sản phẩm hữu ích hay không? Sau nhiều lần nghiên cứu và thử nghiệm, ReFruit Soap ra đời với sứ mệnh mang lại “vòng đời mới” cho trái cây bị lãng phí. Dự án hướng đến việc tận dụng những loại nông sản hư hỏng nhẹ để sản xuất xà phòng hữu cơ an toàn, qua đó vừa giảm rác thải nông sản vừa tạo thêm nguồn thu cho người nông dân.
Theo chia sẻ của nhóm, dự án đặt mục tiêu đến năm 2026 sẽ trở thành một trong những đơn vị tiên phong tích hợp công nghệ vi nang hóa lợi khuẩn vào các sản phẩm làm sạch, biến mỗi sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu chăm sóc cá nhân mà còn góp phần xử lý ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt.
Thành phẩm xà phòng hữu cơ của dự án ReFruit Soap.
Thay vì chỉ xử lý rác thải nông sản ở mức độ thô, nhóm lựa chọn con đường tạo ra sản phẩm tiêu dùng có giá trị kinh tế cao. Các loại trái cây như cam, chanh, cà chua, bơ, khoai tây, đu đủ hay dưa leo, sau khi được chọn lọc và xử lý, sẽ được chiết xuất tinh chất để đưa vào sản xuất xà phòng hữu cơ.
Hiện ReFruit Soap đã phát triển 7 dòng sản phẩm chính từ các loại trái cây khác nhau, với mức giá dao động từ 32.000 đến 38.000 đồng mỗi bánh. Các sản phẩm này không chỉ mang mùi hương tự nhiên dễ chịu mà còn tận dụng được hàm lượng vitamin và chất chống oxy hóa từ nguyên liệu tự nhiên, giúp tăng giá trị chăm sóc da cho người dùng.
Đáng chú ý, dự án còn hướng đến việc thu mua nông sản bị loại bỏ từ nông dân miền Tây với mức giá từ 1.000 – 1.500 đồng/kg. Dù con số không lớn, nhưng đây được xem là một cách để giúp nông dân tận dụng thêm giá trị từ phần nông sản vốn thường bị bỏ đi.
Công nghệ vi nang hóa lợi khuẩn: Điểm khác biệt của ReFruit Soap
Một trong những yếu tố giúp ReFruit Soap tạo dấu ấn trong các cuộc thi khởi nghiệp chính là định hướng ứng dụng công nghệ sinh học. Nhóm đang nghiên cứu tích hợp công nghệ Probiotic Microencapsulation (vi nang hóa lợi khuẩn) vào sản phẩm.
Theo nguyên lý hoạt động, các lợi khuẩn có khả năng phân hủy chất hữu cơ sẽ được bao bọc trong những viên nang siêu nhỏ. Lớp vỏ bảo vệ giúp lợi khuẩn tồn tại trong môi trường kiềm của xà phòng. Khi sản phẩm được sử dụng và tiếp xúc với nước, các viên nang sẽ vỡ ra, giải phóng lợi khuẩn vào nguồn nước thải sinh hoạt. Tại đây, chúng bắt đầu phân hủy dầu mỡ và các chất hữu cơ, góp phần giảm tình trạng tắc nghẽn đường ống cũng như ô nhiễm vi sinh trong môi trường nước.
Nhờ hướng tiếp cận này, ReFruit Soap không chỉ dừng lại ở vai trò sản phẩm chăm sóc cá nhân mà còn hướng đến mục tiêu bảo vệ hệ sinh thái nước ngay từ nguồn phát sinh.
Các thành viên giới thiệu về dự án tại cuộc thi Water Hackathon 2025.
Việc sử dụng trái cây hư hỏng một phần đặt ra không ít thách thức trong kiểm soát chất lượng. Mỗi loại trái cây có đặc tính khác nhau, mức độ hư hỏng cũng không giống nhau, đòi hỏi quy trình xử lý phải được kiểm soát nghiêm ngặt.
Nhóm cho biết quy trình sản xuất bắt đầu từ việc thu mua và phân loại nông sản, chỉ giữ lại những phần còn sử dụng được. Nguyên liệu sau đó được làm sạch, tiệt trùng và xử lý trong môi trường vô trùng khép kín. Tiếp theo là bước chiết xuất tinh chất bằng phương pháp ép lạnh hoặc chiết xuất dung môi an toàn nhằm giữ lại tối đa vitamin và chất chống oxy hóa tự nhiên.
Phần tinh chất thu được sẽ được phối trộn với nền xà phòng hữu cơ theo công thức đã được thử nghiệm nhiều lần để đảm bảo độ ổn định. Sau khi đổ khuôn và ủ khô tự nhiên, sản phẩm sẽ trải qua bước kiểm tra chất lượng trước khi đóng gói.
Để đảm bảo độ an toàn, sản phẩm của ReFruit Soap đã được kiểm nghiệm tại Viện Pasteur TP.HCM với kết quả tổng số vi khuẩn hiếu khí dưới 10 CFU/g, không phát hiện vi sinh vật gây hại. Theo nhóm, đây không chỉ là minh chứng kỹ thuật mà còn là cam kết về tính minh bạch và trách nhiệm khi biến “rác thải nông sản” thành sản phẩm tiêu dùng.
Dự án xuất sắc giành Giải Ba tại cuộc thi Water Hackathon 2025.
Khởi nghiệp từ chuyên ngành “không liên quan”
Điều thú vị là cả ba thành viên của ReFruit Soap đều đang theo học ngành Digital Marketing. Việc “lấn sân” sang lĩnh vực nghiên cứu sản phẩm sinh học ban đầu khiến nhóm gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về thiết bị và chi phí sản xuất.
Tuy nhiên, thay vì coi đó là rào cản, nhóm đã tận dụng chính nền tảng marketing để xây dựng câu chuyện thương hiệu xoay quanh giá trị tái chế và phát triển bền vững. Các sản phẩm được thử nghiệm bán tại căng tin của Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ, vừa giúp tiếp cận người tiêu dùng thực tế, vừa thu thập phản hồi để hoàn thiện sản phẩm.
Theo chia sẻ của nhóm, phần lớn khách hàng ban đầu đều tỏ ra tò mò về sản phẩm làm từ “trái cây loại bỏ”. Tuy nhiên, khi được giải thích rõ về quy trình sản xuất và các kiểm nghiệm an toàn, nhiều người đã chuyển từ nghi ngại sang ủng hộ.
Với ý tưởng sáng tạo và định hướng giải quyết vấn đề môi trường, ReFruit Soap đã giành Giải Ba tại Water Hackathon 2025, một cuộc thi đổi mới sáng tạo tập trung vào các giải pháp bảo vệ nguồn nước. Ngoài ra, các thành viên cũng đang tích cực chuẩn bị cho hành trình tại vòng Chung kết cuộc thi “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long – Lần IV, INNOBE 2026”.
Trong hành trình phát triển dự án, nhóm nhận được sự đồng hành của giảng viên Phan Đình Trâm Anh. Theo các thành viên, giảng viên không chỉ hỗ trợ về chuyên môn mà còn giúp nhóm định hình rõ mô hình kinh doanh, cách tiếp cận thị trường và cách kể câu chuyện thương hiệu.
Bên cạnh đó, môi trường học tập tại Trường Đại học FPT với định hướng khuyến khích sáng tạo và khởi nghiệp cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp nhóm mạnh dạn triển khai ý tưởng.
Trong thời gian tới, nhóm dự kiến hoàn thiện việc tích hợp công nghệ vi nang hóa lợi khuẩn vào sản phẩm, biến mỗi bánh xà phòng thành một công cụ góp phần xử lý dầu mỡ trong nước thải sinh hoạt. Song song đó, ReFruit Soap cũng đặt kế hoạch mở rộng hệ sinh thái sản phẩm với các dòng như nước rửa chén, gel rửa tay hay dung dịch rửa rau quả, tất cả đều dựa trên nền tảng nguyên liệu nông sản tái chế.
Với các thành viên dự án, khởi nghiệp xanh không chỉ là câu chuyện về công nghệ hay ý tưởng mới mẻ, mà quan trọng hơn là sự kiên trì theo đuổi giá trị bền vững. Bởi theo họ, khi một dự án được xây dựng từ mong muốn tạo ra giá trị thực cho cộng đồng và môi trường, đó cũng chính là động lực lớn nhất để tiếp tục bước đi trên hành trình dài phía trước.
