Có những sinh viên bắt đầu đi làm từ năm nhất, chỉ với vài công việc freelance nhỏ tìm được trên các hội nhóm Facebook. Có những sinh viên tận dụng kỳ thực tập doanh nghiệp bắt buộc để nhận ra ngành mình đang học chưa thực sự phù hợp, rồi rẽ hướng và tìm được chỗ đứng mới. Cũng có những sinh viên biến một câu lạc bộ, một dự án nhóm bằng tiếng Anh trên lớp thành bệ phóng cho công việc đầu tiên. Điểm chung giữa họ không nằm ở một công thức cụ thể nào, mà ở cách mỗi người chủ động nắm lấy cơ hội ngay khi nó xuất hiện, dù nhỏ đến đâu. Nhưng sự chủ động ấy không đến từ khoảng không, nó cần một môi trường đủ mở để có chỗ mà chủ động, nơi những dự án nhóm bằng tiếng Anh, kỳ thực tập doanh nghiệp bắt buộc trước khi ra trường và một hệ thống câu lạc bộ đa dạng đã âm thầm đặt sẵn những viên gạch đầu tiên trên hành trình của mỗi người.
Từ phòng thí nghiệm nghiên cứu đến bàn làm việc ở Singapore
Nguyễn Phương Thy, sinh viên K17 chuyên ngành Kinh doanh quốc tế tại Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ, đạt danh hiệu Sinh viên giỏi, Sinh viên xuất sắc liên tiếp qua nhiều kỳ học. Ngay từ năm nhất, Thy đã tham gia nghiên cứu khoa học dưới sự hướng dẫn của một giảng viên bộ môn Kỹ năng mềm và Digital Marketing. Hành trình ấy mang về cho Thy hai giải thưởng tại FPT Edu Resfest, cuộc thi nghiên cứu khoa học thường niên của Khối Giáo dục FPT, gồm một giải Ba năm 2023 và một giải Triển vọng năm 2024, cùng với ba bài nghiên cứu được đăng trên tạp chí quốc tế chuẩn Q1 và hai bài trên tạp chí Q2.
Song song với thành tích học thuật ấy là một bảng thành tích việc làm không kém phần ấn tượng. Trong thời gian còn học tại trường, Thy đảm nhận cùng lúc ba công việc, trong đó có hai vị trí làm việc trực tiếp cho doanh nghiệp Singapore. Làm việc với sếp và đồng nghiệp đến từ nhiều quốc gia, Thy học được cách tổ chức công việc khoa học hơn, giao tiếp hiệu quả hơn và giữ năng lượng tích cực trong những tình huống áp lực. Nhưng con đường đó không hề bằng phẳng ngay từ đầu. Thy từng thử sức tại một doanh nghiệp lớn, để rồi nhanh chóng nhận ra khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa kỳ vọng chung và định hướng cá nhân của mình. Chính sự chủ động nhìn lại và thay đổi đã đưa Thy đến công ty hiện tại, nơi cô gắn bó hơn một năm nay và xem đó là bước ngoặt nghề nghiệp đầu tiên trong hành trình phát triển của mình. Như Thy từng chia sẻ, đi làm sớm giúp cô hiểu mình hơn và dám chịu trách nhiệm cho những lựa chọn của bản thân.
Thy cho rằng nền tảng cho tất cả những trải nghiệm ấy đến từ chính cách trường đào tạo. Môn học Kỹ năng mềm và làm việc nhóm trang bị cho sinh viên hành trang từ viết CV, luyện phỏng vấn, đến giao tiếp chuyên nghiệp, trong khi mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, chương trình học bằng tiếng Anh và các cơ hội trao đổi quốc tế giúp cô thích ứng nhanh với môi trường đa văn hóa. Với Thy, ba từ khóa gói gọn trải nghiệm học tập tại đây là năng động, thực tiễn và toàn cầu, và hiện cô vẫn đang tiếp tục hoàn thiện các công trình nghiên cứu để hướng tới một hội thảo khoa học quốc tế về kinh tế và quản lý.
Từ nền tảng tiếng Anh gần như bằng không đến vị trí công việc trong mơ
Nguyễn Thị Tiền Giang, sinh viên K17 chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Cần Thơ, không đợi đến năm cuối mới nghĩ đến chuyện đi làm. Ngay trong những năm còn ngồi trên giảng đường, Giang đã tự tay gây dựng và điều hành một dự án cộng đồng mang tên Triết học Tuổi trẻ, một không gian trực tuyến để người trẻ chia sẻ triết lý sống và trải nghiệm trưởng thành. Từ một ý tưởng ban đầu, dự án dần lớn lên thành một cộng đồng thực thụ với hơn 114.000 người theo dõi và đội ngũ vận hành gần 40 thành viên trải khắp cả nước, đòi hỏi Giang phải học cách quản lý con người, phân bổ công việc và giữ nhịp cho cả một tập thể, những kỹ năng mà không lớp học nào dạy đủ nhanh bằng việc tự mình xắn tay làm.
Cũng trong quãng thời gian đó, Giang không ngừng thử sức ở nhiều môi trường khác nhau. Cô từng giữ vai trò Assistant Manager tại Ybox, một cộng đồng truyền thông và sự kiện dành cho giới trẻ, làm cộng tác viên tuyển sinh ngay tại FPTU cơ sở Cần Thơ, nơi mình đang theo học, và có thời gian là đại sứ thương hiệu cho MB Bank. Mỗi công việc đặt Giang vào một vai khác nhau, khi thì là người tổ chức và kết nối, khi thì là người đại diện hình ảnh trước công chúng, khi thì là người trực tiếp tư vấn và giải đáp cho các bạn học sinh có ý định thi vào trường.
Ít ai hình dung được rằng Tiền Giang từng bắt đầu đại học với vốn tiếng Anh gần như con số không và một tính cách khá hướng nội. Những ngày đầu, phát âm và đọc hiểu trong chương trình Tiếng Anh chuẩn bị của Trường Đại học FPT là rào cản lớn đến mức có lúc Giang từng nghĩ đến việc bỏ cuộc. Nhưng càng học, Giang càng nhận ra một ngôn ngữ mới không chỉ là công cụ, mà còn là cánh cửa mở ra những nền văn hóa và góc nhìn khác về thế giới. Sự kiên trì ấy dần đưa Giang tới những sân chơi học thuật lớn hơn nhiều so với những gì cô từng hình dung khi mới nhập học.
Nghiên cứu khoa học ban đầu không nằm trong kế hoạch của Giang. Bước ngoặt đến từ một người thầy, TS. Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm Bộ môn Trải nghiệm Khởi nghiệp của trường, người đã truyền cảm hứng để Giang bắt đầu làm quen với nghiên cứu và dần nhận ra đây là lĩnh vực khiến mình say mê. Từ điểm khởi đầu đó, trong suốt quá trình học, Giang tham gia hơn mười công trình nghiên cứu khoa học được công bố trên các diễn đàn và tạp chí học thuật quốc tế, đồng thời có mặt tại bốn hội thảo quốc tế ở Tokyo, Bắc Kinh, Bangkok và TP.HCM.
Hai lần, Giang mang về giải thưởng Best Presentation, dành cho những bài trình bày xuất sắc nhất tại hội thảo. Lần đầu tiên tại hội thảo IC4E 2025 ở Tokyo với nghiên cứu về thái độ và hành vi của sinh viên đối với nền tảng học trực tuyến Coursera. Lần thứ hai tại hội thảo ICTAECT 2025 ở Bangkok, nơi Giang trình bày hai đề tài, một về tác động của hình thức livestream đến mối quan hệ giữa khách hàng và thương hiệu, một về giáo dục khởi nghiệp định hướng trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh nền kinh tế cam, mô hình kinh tế lấy sáng tạo, văn hóa và tri thức làm nền tảng giá trị thay vì phụ thuộc vào tài nguyên vật chất.
Rẽ hướng giữa chừng, đi làm lĩnh vực mới và tấm vé học bổng châu Âu
Câu chuyện của Dư Kim Anh, sinh viên K15 chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, bắt đầu từ một cú chuyển hướng. Sau kỳ thực tập doanh nghiệp (OJT), Kim Anh nhận ra chuyên ngành đang theo học không thực sự phù hợp với mình. Thay vì loay hoay một mình, Kim Anh chủ động nhắn tin cho một người quen trong câu lạc bộ tình nguyện iGo của trường, chia sẻ mong muốn chuyển hướng sang lĩnh vực phân tích nghiệp vụ (BA) và nhờ kết nối nếu có vị trí thực tập sinh phù hợp.
Nhờ lời giới thiệu đó, CV của Kim Anh đến được với người phụ trách tuyển dụng tại FPT Smart Cloud, và sau buổi phỏng vấn, Kim Anh chính thức bắt đầu công việc huấn luyện chatbot theo yêu cầu khách hàng, kiểm định chất lượng và bảo trì dữ liệu vận hành thực tế. Công việc kéo dài khoảng mười tháng, xen kẽ giữa những ngày lên công ty và những ngày quay lại giảng đường, được công ty tạo điều kiện làm online vào lịch học.
Song song với công việc, Kim Anh vẫn duy trì hoạt động tại ba câu lạc bộ: iGo, Guitar và Branché, nơi đảm nhận vai trò trưởng ban đối ngoại, đồng thời làm admin của Hội săn học bổng, hỗ trợ các bạn sinh viên khác tìm kiếm cơ hội học bổng vào trường. Dấu ấn đáng nhớ nhất trong quãng thời gian ấy, theo lời Kim Anh, là lần tham gia đội tổ chức sự kiện Game Fcamp với vai trò MC dẫn chương trình. Khi ra trường, Kim Anh nằm trong top 5 sinh viên đầu ra của khối ngành. Sau đó làm BA tại TP Bank một thời gian trước khi giành được học bổng toàn phần của Chính phủ Ireland (GOI-IES), một trong những học bổng cạnh tranh nhất châu Âu với tỷ lệ trúng tuyển khoảng 1%, chỉ khoảng 60 suất mỗi năm cho ứng viên toàn thế giới. Kinh nghiệm làm việc thực tế trong suốt mười tháng tại doanh nghiệp, cùng khả năng trình bày rõ ràng hành trình chuyển hướng nghề nghiệp của mình, chính là điều giúp hồ sơ của Kim Anh trở nên khác biệt giữa hàng nghìn ứng viên.
3 năm kinh nghiệm làm việc trước khi bảo vệ đồ án và giá trị của kỹ năng mềm
Bùi Hoàng Đăng Quang, sinh viên K16 ngành Ngôn ngữ Anh tại FPTU cơ sở Hà Nội, vừa hoàn thành buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp thì đã có sẵn ba năm kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế. Nhìn lại quãng thời gian học tại trường, Quang cho rằng điều hữu ích nhất chính là những bài thuyết trình và dự án nhóm được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Việc liên tục tiếp cận tài liệu học thuật và trình bày ý tưởng bằng tiếng Anh trên lớp, theo Quang, đã rèn cho sinh viên phản xạ giao tiếp và tư duy làm việc chuyên nghiệp, để khi bước vào môi trường doanh nghiệp thực tế thì không còn cảm thấy bỡ ngỡ. Trong thời gian học, Quang từng đi dạy thêm tiếng Anh, nhận việc freelance trên mạng, làm phiên dịch thuê và có giai đoạn đảm nhận một công việc văn phòng quản lý một đội thiết kế và lập trình viên, đồng thời làm cầu nối giữa công ty với các đối tác khác.
Ở kỳ OJT, Quang tham gia nhóm EI với vai trò trợ lý văn phòng, phụ trách sắp xếp tài liệu, một công việc tưởng nhỏ nhưng lại là lần đầu tiên tiếp xúc với nhịp làm việc thực sự của một doanh nghiệp. Quang cho rằng lợi thế lớn nhất của sinh viên FPTU khi bước vào thị trường lao động nằm ở những kỹ năng mềm được lồng ghép xuyên suốt chương trình học, từ làm việc nhóm, giao tiếp, đến tư duy phản biện, những kỹ năng không chỉ đến từ bài giảng mà còn từ chính hoạt động câu lạc bộ. Với các bạn cùng ngành, Quang gửi gắm ba điều: xem tiếng Anh là kỹ năng để dùng chứ không phải môn học để thi, chủ động tìm môi trường thực tế để sử dụng ngôn ngữ càng sớm càng tốt, và không ngừng bổ sung thêm các kỹ năng liên quan như nghiên cứu, truyền thông, dịch thuật hay công nghệ.
Từ khởi đầu cảm tính và một lần không bỏ cuộc để bước vào hệ thống truyền thông tỷ view
Khác với nhiều bạn đồng trang lứa đã sớm vạch ra hướng đi cho tương lai, Thu Hảo, cựu sinh viên K14 chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện tại FPTU cơ sở Hà Nội, thừa nhận mình từng chọn trường bằng một lý do khá cảm tính: thấy trường đẹp và nghĩ rằng truyền thông có lẽ là ngành hợp với mình nhất. Dù giành được học bổng 70%, quyết định ấy vẫn chưa nhận được sự ủng hộ trọn vẹn từ gia đình, và chính điều đó khiến Hảo luôn tự nhủ phải cố gắng nhiều hơn để chứng minh lựa chọn của mình là đúng đắn. Ngoài các dự án trên lớp, Hảo chủ động tham gia hoạt động ngoại khóa để trau dồi kỹ năng truyền thông, và từng bước trở thành Phó chủ nhiệm của FU Guitar Club, câu lạc bộ Guitar của Đại học FPT Hà Nội.
Đến năm ba đại học, khi đã xác định rõ hơn con đường mình muốn theo đuổi, Hảo gửi email ứng tuyển vào Schannel, hệ thống truyền thông tỷ view mà cô luôn mong muốn được làm việc. Nhưng email ấy không nhận được hồi âm. Thay vì chờ đợi, Hảo tiếp tục tìm kiếm những công ty khác cho kỳ thực tập của mình. Rồi trong một lần tình cờ biết Schannel đang tuyển vị trí Admin Fanpage, cô mạnh dạn gửi CV thêm một lần nữa, và lần này cánh cửa đã mở ra khi cô vẫn còn là sinh viên. Từ vị trí khởi đầu tưởng như nhỏ bé ấy, Hảo dần khẳng định năng lực để sau khi tốt nghiệp, chính thức trở thành Content Creator tại Schannel, công việc cho phép cô sáng tạo nội dung dành cho giới trẻ và mỗi ngày gặp gỡ nhiều câu chuyện mới.
Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất sau khi ra trường là khi Schannel tổ chức chương trình Schannel Showcase, và Hảo có dịp trở lại FPTU nhiều lần với vai trò PD, đồng hành cùng chính CLB Guitar mình từng gắn bó và nhóm Soleil Crew. Suốt hành trình hai đến ba tháng làm việc cùng các bạn sinh viên, không còn là người học mà là người đồng hành từ phía doanh nghiệp, Hảo vẫn giữ nguyên cảm giác gắn bó đặc biệt với ngôi trường cũ. Gia đình, dù từng có phần lo lắng trước lịch làm việc thất thường của ngành truyền thông, vẫn âm thầm ủng hộ bằng cách theo dõi đều đặn từng sản phẩm cô làm ra, một nguồn động lực lặng lẽ nhưng bền bỉ trong suốt hành trình của Hảo.
Nhìn lại toàn bộ chặng đường, từ một lựa chọn ngành học khá cảm tính, một lần ứng tuyển không hồi âm, đến vị trí Admin Fanpage nhỏ bé mở ra công việc mơ ước, Hảo không cho rằng thành công phải đến từ một khởi đầu hoàn hảo. Chính những lần chưa suôn sẻ ấy mới là điều làm nên một hành trình mà, như Hảo tự nhận, cô chưa từng muốn thay đổi bất cứ điều gì.
Từ cô gái rụt rè đến MC đứng trên nhiều sân khấu
Nếu Đăng Quang tìm thấy lợi thế từ tiếng Anh, thì hành trình của Nguyễn Ngọc Cẩm, sinh viên K18 chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện, lại bắt đầu từ việc bước ra khỏi vùng an toàn của một cô gái vốn khá rụt rè. Việc liên tục tham gia sự kiện và câu lạc bộ trong trường đã mang đến cho Ngọc Cẩm sự trưởng thành rõ rệt, để rồi từ đó nhận về hàng loạt cơ hội việc làm freelance: dẫn chương trình cho nhiều sự kiện lớn nhỏ, làm trưởng nhóm dự án truyền thông, làm diễn giả, đứng trước máy quay với vai trò VJ, và tự sản xuất phim ngắn cùng bạn bè.
Ngọc Cẩm bắt đầu đi làm từ cuối năm nhất, với công việc đầu tiên là nhận các job content freelance tìm được trên hội nhóm Facebook. Những công việc khi đó chưa lớn, nhưng lại là cơ hội để áp dụng kiến thức đã học và làm quen dần với môi trường thực tế. Đến cuối năm hai, Ngọc Cẩm trở thành cộng tác viên tại phòng PR của trường, sau đó thực tập tại một công ty du lịch và dịch vụ, rồi quay lại trường để đảm nhận vai trò VJ.
Khi được hỏi về sự hỗ trợ của nhà trường trong quá trình tìm việc, Ngọc Cẩm cho rằng kiến thức và kỹ năng học được trên lớp chính là nền tảng để tự tin bắt đầu những công việc đầu tiên. Thầy cô thỉnh thoảng giới thiệu cơ hội việc làm cho sinh viên và rõ nét nhất từ phía trường, theo Ngọc Cẩm, nằm ở việc tạo điều kiện và kết nối sinh viên với doanh nghiệp trong kỳ thực tập. Cẩm cho rằng điều lớn nhất học được từ việc đi làm sớm là khả năng biến kiến thức trên lớp thành công việc thực tế, cùng với đó là tác phong đúng giờ, chủ động và biết tiếp nhận góp ý để cải thiện bản thân từng ngày.
Học Thiết kế đồ họa nhưng làm kinh doanh và bài học nghề chọn người
Phạm Thị Vân Anh, sinh viên K17 chuyên ngành Thiết kế mỹ thuật số tại FPTU cơ sở Hà Nội, có lẽ là trường hợp đi qua nhiều ngã rẽ nhất trong số các sinh viên FPTU từng làm việc sớm. FPTU vốn là nguyện vọng một của Vân Anh từ khi còn là học sinh cấp ba, nên ngay từ sớm cô đã tìm hiểu và ôn luyện học bổng của trường. Sau khi đỗ, thay vì dừng lại ở đó, Vân Anh quyết định đầu quân cho chính trung tâm mình từng học, làm việc từ năm 2021 đến năm 2024 để giúp những học sinh khác có mong muốn vào FPTU nhưng còn e ngại về tài chính có thêm cơ hội chạm tới cánh cửa trường.
Song song đó, từ năm 2022 đến 2023, Vân Anh còn làm cộng tác viên cho ban tuyển sinh của trường, tư vấn cho các bạn học sinh đang phân vân giữa nhiều lựa chọn ngành và trường. Đến năm 2024, khi bước vào kỳ thực tập bắt buộc đúng chuyên ngành, Vân Anh ứng tuyển vào công ty Nagakawa, và từ vị trí thực tập sinh được nhận lên chính thức, gắn bó tới hết năm 2025.
Hiện tại Vân Anh đã quay về Hải Phòng, quê nhà, làm nhân viên kinh doanh cho một trung tâm ngoại ngữ, một công việc thoạt nhìn có vẻ trái ngành so với tấm bằng Thiết kế mỹ thuật số.
Nhưng theo Vân Anh, kiến thức chuyên ngành không hề bị bỏ phí. Sale và marketing luôn đi đôi với nhau vì cùng chung một mục tiêu và với nền tảng thiết kế, Vân Anh có thể trực tiếp góp ý cho mảng hình ảnh và thương hiệu của trung tâm. Nhìn lại cả hành trình, từ trung tâm ôn học bổng, ban tuyển sinh, công ty thiết kế, đến phòng kinh doanh của một trung tâm ngoại ngữ, Vân Anh đúc kết bằng một câu ngắn gọn: nghề chọn người. Công việc đầu tiên đến từ một cơ duyên rất đơn giản, mong muốn giúp những bạn học sinh khác cũng có cơ hội chạm tới ngôi trường mơ ước như mình từng có, nhưng càng gắn bó, Vân Anh càng nhận ra giáo dục là lĩnh vực mình muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp lâu dài. Với Vân Anh, điều FPTU mang lại không chỉ là kiến thức chuyên môn, mà còn là khả năng chủ động, kỹ năng giao tiếp và một tư duy đủ cởi mở để sẵn sàng thích nghi, thứ đã giúp cô tự tin bước qua nhiều lĩnh vực khác nhau mà không hề bỡ ngỡ.
Những câu chuyện của mỗi sinh viên đều có khởi đầu không giống nhau, họ có chung điểm gặp gỡ chính là môi trường học tập tại FPTU trên hành trình trưởng thành của mình. Khi sinh viên được đặt vào những môi trường đủ thực tế để thử sức, được rèn ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, nghiên cứu, giải quyết vấn đề và thích nghi, tấm bằng tốt nghiệp không còn là điểm bắt đầu duy nhất của sự nghiệp.
