Trong môi trường giáo dục khuyến khích sáng tạo và thử nghiệm những điều mới mẻ, sinh viên Trường Đại học FPT ứng dụng công nghệ để tạo ra các giải pháp y tế, đóng góp giá trị ý nghĩa lớn cho cộng đồng và đạt được những thành quả ấn tượng.
Không phải đồ án nào cũng dừng lại sau buổi bảo vệ tốt nghiệp. Tại FPTU, khởi nghiệp được đưa vào ngay trong chương trình học, sinh viên có giảng viên đồng hành từ những ngày đầu ý tưởng, và với những dự án đủ tiềm năng, nhà trường sẵn sàng rót vốn để các bạn tiếp tục thử nghiệm ngoài đời thực. Nhờ vậy, không ít giải pháp y tế do sinh viên phát triển đã đi xa hơn một bài tập lớn, được bệnh viện tiếp nhận và cộng đồng đón nhận.
Công nghệ giúp người bệnh “nhìn thấy” vấn đề của mình
Trong y tế, với các bệnh lý về mắt, người có thị lực bình thường đôi khi khó hình dung một người mắc đục thủy tinh thể, suy giảm thị lực hay tật khúc xạ sẽ nhìn thế giới như thế nào. Để giúp người bệnh và người chăm sóc trực quan hoá những thay đổi về thị lực thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua lời tư vấn hoặc hình ảnh minh hoạ, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT (FPTU) đã phát triển dự án VISTA.
Các thành viên dự án VISTA.
VISTA là dự án kết hợp Computer Vision (Thị giác máy tính) và Deep Learning để xử lý hình ảnh theo từng khung hình video. Từ đó, hệ thống mô phỏng nhiều trạng thái thị giác như nhìn mờ, giảm tương phản, biến dạng hình ảnh hoặc ảnh hưởng của đục thủy tinh thể. Với các tật khúc xạ, thuật toán sử dụng tham số diop để mô phỏng mức độ mờ tương ứng với tình trạng cận hoặc viễn thị.
Điểm khác biệt, VISTA không chỉ cung cấp thông tin chuyên môn mà hướng tới tạo ra trải nghiệm trực quan. Khi trực tiếp nhìn thấy một hình ảnh được mô phỏng theo tình trạng thị lực, người dùng có thể hình dung rõ hơn những khó khăn mà người mắc bệnh phải đối mặt trong sinh hoạt hằng ngày. Qua đó, công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ bác sĩ, nhân viên y tế và người chăm sóc truyền tải kiến thức về bệnh lý mắt theo cách dễ hiểu hơn.
Từ một đồ án tốt nghiệp, VISTA tiếp tục được phát triển theo hướng ứng dụng và nghiên cứu. Dự án từng nhận 50 triệu đồng hỗ trợ vốn khởi nghiệp từ FPTU, sau đó ký kết bàn giao công nghệ cho Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng và đồng hành trong các chương trình giáo dục cộng đồng về bệnh lý mắt tại Campuchia. Nhóm cũng phát triển 3 công trình nghiên cứu tập trung vào công nghệ cốt lõi, khả năng chấp nhận của người dùng và hiệu quả ứng dụng thực tế, được trình bày tại nhiều hội thảo trong và ngoài nước.
Hỗ trợ người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế
VISTA giúp người dùng “nhìn thấy” vấn đề thị lực, còn OrcaX – một dự án khác của sinh viên FPTU – góp phần giải quyết tâm lý “sợ bệnh viện” của người dân do ngại những quy trình phức tạp hay khoảng cách địa lý.
OrcaX được xây dựng như một nền tảng “Bệnh viện 360°”, cho phép người dùng tham quan không gian bệnh viện thông qua công nghệ ảnh toàn cảnh, kết hợp hướng dẫn âm thanh. Nền tảng còn tích hợp các module kiểm tra thị lực cơ bản, bài test sắc giác, thư viện kiến thức về nhãn khoa. Nhóm lựa chọn hướng tiếp cận “trải nghiệm nhập vai”, kết hợp WebVR, AI và thiết kế tương tác để đưa những quy trình y khoa vốn khô khan trở nên trực quan, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt với người trẻ.
Các thành viên dự án cùng TS. Nguyễn Trọng Luân (áo cam) – giảng viên hướng dẫn.
Đại diện nhóm chia sẻ: “Chúng em không thay thế bác sĩ, mà xây dựng những công cụ tốt nhất để hỗ trợ bác sĩ và người bệnh”. Cách tiếp cận này cũng được thể hiện qua quá trình triển khai thực tế. OrcaX đã được ký kết bàn giao và từng bước tích hợp vào quy trình vận hành tại Bệnh viện Mắt VISI Sóc Trăng.
Không dừng ở đó, nhóm OrcaX lọt Top 30 dự án khởi nghiệp xuất sắc tại Trường Đại học FPT, được trao học bổng khởi nghiệp để tiếp tục phát triển và có công bố khoa học tại hội thảo quốc tế ICTechED 2026. Dự án cũng tham gia chiến dịch chăm sóc mắt cho 600 bệnh nhân tại Phnom Penh, Campuchia. Việc trực tiếp quan sát hành trình khám chữa bệnh và tiếp xúc với người bệnh giúp nhóm có thêm dữ liệu thực tế để hoàn thiện sản phẩm.
Công nghệ bước vào việc chăm sóc sức khỏe tại gia
Với nhiều gia đình, việc chăm sóc sức khỏe diễn ra mỗi ngày tại nhà, đôi khi bắt đầu từ một việc tưởng như đơn giản: uống thuốc đúng giờ và đúng liều. Người bệnh, đặc biệt là người già, có thể quên uống thuốc, uống sai liều hoặc thiếu sự giám sát kịp thời từ người thân. Từ thực tế đó, nhóm sinh viên FPTU phát triển Medibox – hộp thuốc thông minh ứng dụng công nghệ IoT. Dự án nhắc người dùng uống thuốc, đồng thời tạo ra một hệ thống chăm sóc có sự kết nối giữa người bệnh, gia đình và dữ liệu sức khỏe.
Medibox được thiết kế với ba điểm nổi bật: cá nhân hóa lời nhắc bằng giọng nói người thân, hướng dẫn bằng đèn LED và màn hình TFT để hạn chế nhầm lẫn, đồng thời kết nối IoT với dữ liệu sức khỏe. Người dùng nhập đơn thuốc vào ứng dụng, thiết bị sẽ tự động nhắc bằng âm thanh và ánh sáng. Bệnh nhân không còn phải loay hoay tìm ngăn thuốc đúng, không còn cảm giác khô cứng khi nghe tiếng chuông báo mặc định. Thay vào đó, họ được nghe lời nhắc bằng chính giọng nói quen thuộc của người thân, được dẫn hướng chính xác đến viên thuốc cần uống và có sự bảo chứng từ ứng dụng di động khi dữ liệu được đồng bộ, để gia đình hay bác sĩ có thể theo dõi từ xa.
Các thành viên trong ngày bảo vệ đồ án tốt nghiệp MediBox.
Medibox không chỉ đơn thuần là hỗ trợ uống thuốc đúng giờ mà còn biến việc chăm sóc sức khỏe trở thành một hành động gắn kết và nhân văn. Medibox giúp các thành viên trong gia đình tiếp tục chăm sóc nhau ngay cả khi không ở bên cạnh.
Kết quả thử nghiệm cho thấy Medibox thực sự có sức hút. Trong vòng hai tháng truyền thông trên Facebook và TikTok, dự án đã tiếp cận hơn 40.000 lượt, thu hút gần 2.000 người theo dõi. Ở giai đoạn bán thử nghiệm, nhóm đã tiêu thụ được 67 sản phẩm, mang về doanh thu hơn 32 triệu đồng.
Để có được thành công bước đầu ấy, nhóm chia sẻ, không thể không nhắc đến vai trò đồng hành của giảng viên hướng dẫn Nguyễn Duy Hồng, người đã sát cánh cùng nhóm từ những ngày đầu. Với sự tận tâm và kinh nghiệm, thầy không chỉ định hướng chuyên môn, tháo gỡ những vướng mắc kỹ thuật mà còn truyền cho nhóm tinh thần bền bỉ, sáng tạo và trách nhiệm với sản phẩm của chính mình.
AI trở thành người bạn đồng hành trong việc nuôi con của các gia đình trẻ
Cùng hướng tới nhu cầu chăm sóc sức khỏe, dự án Oh!Bầu đặt ra cách công nghệ có thể đồng hành cùng những gia đình trẻ trong hành trình mang thai và nuôi con. Oh!Bầu xuất phát từ thực tế các gia đình trẻ, đặc biệt là những người lần đầu làm cha mẹ, phải tiếp cận một lượng lớn thông tin thai sản trên Internet nhưng thông tin rời rạc, khó kiểm chứng, trong khi nhu cầu được tư vấn và đồng hành cả về kiến thức lẫn cảm xúc vẫn còn nhiều khoảng trống.
Nhóm xây dựng Oh!Bầu như một hệ sinh thái đa kênh, kết nối ứng dụng, website, mạng xã hội, bệnh viện. Người dùng có thể theo dõi thai kỳ, tiếp cận kiến thức tiền sản, sử dụng AI hỏi – đáp 24/7, tham gia cộng đồng cha mẹ và lựa chọn sản phẩm mẹ và bé được chọn lọc. Dự án có sự đồng hành chuyên môn của bác sĩ sản khoa, bác sĩ nhi và chuyên gia tâm lý nhằm đảm bảo tính chính xác y khoa và phù hợp với bối cảnh Việt Nam.
Các thành viên dự án tham gia thiện nguyện tại Bệnh viện đa khoa Thạch Thất (Hà Nội).
Đáng chú ý, nhóm xác định rõ giới hạn của AI trong y tế. AI Chatbot của Oh!Bầu chỉ hỗ trợ giải đáp các câu hỏi phổ biến, trấn an và định hướng ban đầu; AI không chẩn đoán bệnh và không thay thế bác sĩ. Với những tình huống cần chuyên môn, AI tiếp nhận và phân loại thông tin trước khi kết nối người dùng với bác sĩ để được tư vấn.
KPI doanh thu ban đầu được nhóm đặt ở mức 30 triệu đồng cho giai đoạn thử nghiệm. Kết quả thực tế, dự án đạt 43,6 triệu đồng, vượt KPI khoảng 45%. Quan trọng hơn, dự án ghi nhận những chỉ số triển khai ấn tượng với hơn 1,1 triệu lượt tiếp cận truyền thông, hơn 17.000 người theo dõi, hơn 26.000 lượt tương tác, hơn 2.000 lượt tải ứng dụng, xuất hiện trên các báo uy tín của Việt Nam.
Theo các thành viên, môi trường học tập gắn với thực tiễn tại Trường Đại học FPT là yếu tố quan trọng giúp dự án được triển khai như một startup thật. Nhà trường hỗ trợ về cơ sở vật chất, không gian tổ chức sự kiện, truyền thông nội bộ và kết nối giảng viên chuyên môn. Đặc biệt, vai trò đồng hành của thầy Lê Hoàng Anh – giảng viên hướng dẫn, được nhóm nhấn mạnh như một điểm tựa quan trọng. “Thầy không chỉ hỗ trợ về chuyên môn mà còn giúp nhóm giữ được sự bình tĩnh, trách nhiệm và niềm tin khi theo đuổi một dự án có giá trị xã hội”, đại diện nhóm chia sẻ.
Đằng sau mỗi dự án là một bài toán xuất phát từ nhu cầu thực tế và quá trình sinh viên tìm cách biến kiến thức được học thành giải pháp. Tại FPTU, sinh viên được tiếp cận các nội dung về khởi nghiệp trong chương trình học, đồng thời được khuyến khích phát triển những ý tưởng mới để giải quyết những vấn đề hiện hữu trong đời sống thực tế. Với những ý tưởng có tiềm năng, nhà trường còn có các hình thức hỗ trợ nguồn lực, trong đó có việc rót vốn khởi nghiệp cho dự án, như trường hợp VISTA từng nhận 50 triệu đồng để tiếp tục phát triển.
Các dự án trên chỉ là những điển hình trong số nhiều ý tưởng và giải pháp mà sinh viên FPTU đang phát triển nhằm đưa công nghệ vào giải quyết các bài toán y tế và chăm sóc sức khỏe. Với môi trường khuyến khích sáng tạo, các môn học về khởi nghiệp, sự đồng hành của giảng viên cùng nguồn vốn hỗ trợ dành cho những dự án tiềm năng, nhiều ý tưởng của sinh viên có cơ hội vượt ra khỏi phạm vi đồ án để tiếp tục được hoàn thiện, nghiên cứu và từng bước ứng dụng vào thực tế.
