Sinh viên FPTU “giải mã” lịch sử từ ký ức đời thường của cựu chiến binh

Chiến dịch truyền thông “Mật Lệnh 20s” do nhóm sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học FPT thực hiện, khai thác những ký ức đời thường của các cựu chiến binh thành các nhiệm vụ trải nghiệm sáng tạo, để người trẻ chủ động bước vào hành trình tìm hiểu quá khứ. 

Trong bối cảnh người trẻ tiếp cận thông tin lịch sử ngày càng nhiều qua kênh mạng xã hội, việc kể chuyện lịch sử cũng đứng trước yêu cầu phải được làm mới để trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn. Chiến dịch truyền thông “Mật Lệnh 20s” do nhóm sinh viên khoa Truyền thông, Trường Đại học FPT (FPTU) thực hiện là một minh chứng rõ nét cho hướng đi này. Với thông điệp “Từ chuyện đời thường, hiểu điều phi thường”, nhóm sinh viên đặt mục tiêu tạo ra những điểm chạm để người trẻ không chỉ nghe về lịch sử, mà còn có thể trực tiếp trải nghiệm, lắng nghe, suy ngẫm và tiếp nối những câu chuyện được trao gửi từ thế hệ đi trước.

Dự án tập trung vào học sinh, sinh viên và Gen Z. Đây là nhóm công chúng có nhu cầu tiếp nhận thông tin nhanh, trực quan, giàu tính tương tác nhưng cũng dễ cảm thấy lịch sử xa cách nếu nội dung được truyền tải theo cách khô cứng, một chiều. Từ thực tế đó, Mật Lệnh 20s không bắt đầu từ những mốc thời gian hay dữ kiện khô cứng mà lựa chọn đi từ những lát cắt rất đời thường: một lá thư, một bữa cơm, một kỷ vật, một lời kể, một giọng nói hay một bức ảnh kỷ niệm.

frame ngang

Giảng viên, sinh viên FPTU chụp ảnh kỷ niệm cùng các cựu chiến binh tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành.

Hàng loạt hoạt động sáng tạo giúp Gen Z tiếp cận lịch sử theo cách đầy cảm xúc và mới mẻ

Điểm chạm đầu tiên của hành trình giải mã lịch sử là series “Mật Lệnh Phi Thường”, nơi nhóm sinh viên được gặp gỡ những nhân vật đặc biệt như Nhà báo, cựu chiến binh Phùng Huy Thịnh; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, họa sĩ Lê Duy Ứng; Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân – người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ. 

Không chỉ khai thác những chiến công, danh xưng hay dấu mốc lớn trong lịch sử, series lựa chọn đi vào phần rất đời thường phía sau mỗi con người: tuổi trẻ, tình yêu, tình đồng đội, những ước mơ từng phải tạm gác lại, những lựa chọn không dễ dàng và lời nhắn gửi dành cho thế hệ hôm nay. Thông qua những cuộc trò chuyện ấy, lịch sử không còn hiện lên như điều xa cách trên trang sách, mà trở thành những câu chuyện có giọng nói, ký ức, cảm xúc và sự tiếp nối. 

Sau series “Mật Lệnh Phi Thường”, nhóm sinh viên tiếp tục đưa người trẻ vào hành trình trải nghiệm thông qua chuỗi Escape Room “Mật Lệnh Từ Lòng Đất”, được triển khai qua 3 chặng tại miền Bắc: Trường Đại học FPT, Vincom Center (Hà Nội) và Vincom Plaza Imperia (Hải Phòng) từ 24/6 đến 12/7. 

Lấy cảm hứng từ không gian hầm chỉ huy tác chiến T1, hoạt động đưa người tham gia vào vai những “tổ trực chiến” thực hiện nhiệm vụ giải mã mật thư, tìm kiếm manh mối, phối hợp cùng đồng đội và hoàn thành thử thách trong thời gian giới hạn. Thông qua hình thức nhập vai, người tham gia không chỉ quan sát mà còn trực tiếp tương tác với các chi tiết gợi nhắc đến đời sống, tinh thần và bối cảnh thời chiến.

Nguoi tham gia nhap vai to truc chien khi choi Escape room

Người tham gia nhập vai “tổ trực chiến” khi chơi Escape Room.

Sau 3 chặng tổ chức, chuỗi Escape Room “Mật Lệnh Từ Lòng Đất” đã ghi nhận hơn 2.000 lượt tiếp cận tham gia từ học sinh, sinh viên và người trẻ tại Hà Nội, Hải Phòng. Kết quả này cho thấy sức hút của mô hình trải nghiệm nhập vai, giải mã trong việc đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng trẻ, đồng thời mở đường để dự án tiếp tục triển kết nối người trẻ với các cựu chiến binh, thương bệnh binh bằng những hoạt động trực tiếp và giàu tính tương tác.

Khi tuổi 20 thời chiến “gặp gỡ” tuổi 20 hôm nay 

Sau chuỗi Escape Room, hành trình Mật Lệnh 20s tiếp tục với ngày hội trải nghiệm và giao lưu “Mật Lệnh Ngày Trở Về” diễn ra ngày 19/7 tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành. Đây là hoạt động trọng điểm của toàn dự án, đánh dấu điểm gặp gỡ trực tiếp giữa hành trình truyền thông của người trẻ và những ký ức sống của các cựu chiến binh, thương bệnh binh đang điều dưỡng tại trung tâm.

Chương trình đưa người trẻ trở về với những câu chuyện đời thường của thế hệ đi trước: trở về để lắng nghe, để thấu hiểu, để tri ân và để tiếp nối. Nếu chuỗi Escape Room “Mật Lệnh Từ Lòng Đất” giúp người trẻ bước đầu tiếp cận lịch sử qua hình thức nhập vai – giải mã, “Mật Lệnh Ngày Trở Về” là nơi những “mật lệnh” ấy được kết nối với con người thật, câu chuyện thật và những ký ức thật tại trung tâm.

Tại các gian hàng thời chiến, người tham gia được thử sức với những hoạt động mô phỏng một phần đời sống và sinh hoạt của người lính như gấp chăn màn, giải mã mật thư, vận chuyển quân nhu, tìm hiểu trạm cứu thương và trải nghiệm ẩm thực thời chiến. Những hoạt động này giúp người trẻ hiểu hơn về tinh thần kỷ luật, khả năng thích nghi, sự sẻ chia và ý chí bền bỉ của thế hệ đi trước. 

Ban sao cua KIE05343

Người tham gia thử thách gấp chăn gối quân đội.

Đặc biệt, chương trình dành nhiều không gian để các cựu chiến binh, thương bệnh binh tại trung tâm được trở thành chủ thể của câu chuyện. Tại khu vực photobooth, họ được lưu lại những bức ảnh kỷ niệm trong không khí vui vẻ, ấm áp. Với Audio Guest Book, họ có thể gửi gắm lời nhắn, câu chuyện và cảm xúc bằng chính giọng nói của mình – những thanh âm mang theo ký ức mà không một cuốn sách lịch sử nào có thể thay thế.

756699687 2839049386451960 2337078388073340361 n

Cựu chiến binh, thương bệnh binh gửi lời nhắn tới thế hệ trẻ qua hoạt động Audio Guest Book.

Một trong những hoạt động để lại nhiều cảm xúc là chụp ảnh cưới và ảnh kỷ niệm dành tặng các cựu chiến binh, thương bệnh binh cùng người thân. Với họ, đây là lần hiếm hoi được cùng nhau lưu lại một khung hình chỉn chu, đẹp đẽ và trọn vẹn. Đối với những người có sức khỏe yếu, không thể di chuyển, ê-kíp đã mang máy ảnh và ánh sáng vào tận phòng riêng để thực hiện bộ ảnh kỷ niệm.

Tại talkshow giao lưu, người trẻ có cơ hội trực tiếp lắng nghe những câu chuyện đời thường, ký ức về tuổi trẻ trong chiến tranh và lời nhắn gửi của các cựu chiến binh, thương bệnh binh tới thế hệ hôm nay. Những câu chuyện ấy giúp lịch sử được nhìn nhận từ khoảng cách gần hơn, nơi hai thế hệ có thể gặp nhau bằng sự chân thành và đồng cảm.

Hoat dong talkshow giao luu cung cac cuu chien binh thuong benh binh

Hoạt động talkshow giao lưu cùng các cựu chiến binh, thương bệnh binh.

Đáng chú ý, nhóm sinh viên còn kêu gọi quyên góp hiện kim và hiện vật để gửi tặng các cựu chiến binh, thương bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành. Qua đó, dự án biến sự thấu hiểu thành hành động cụ thể, để lòng biết ơn không chỉ dừng lại ở lời nói mà được thể hiện bằng những đóng góp thiết thực.

Kể tiếp câu chuyện lịch sử…

Sau chuỗi hoạt động trải nghiệm và giao lưu, “Mật Lệnh 20s” dự kiến tiếp tục phát động Cuộc thi sáng tạo đa phương tiện “Mật Lệnh Hai Thế Hệ”, khuyến khích người trẻ kể tiếp những ký ức lịch sử bằng ngôn ngữ sáng tạo của chính thế hệ mình.

Với chủ đề xoay quanh sự kết nối giữa tuổi 20 của các cựu chiến binh trong thời chiến và tuổi 20 của người trẻ hôm nay, cuộc thi mở ra 3 nhóm hình thức thể hiện gồm hình ảnh, âm thanh và video. Từ đó, người trẻ không chỉ dừng lại ở việc lắng nghe hay tham gia trải nghiệm mà có thể chủ động trở thành người kể chuyện, dùng góc nhìn và phương thức sáng tạo của mình để tiếp nối những câu chuyện lịch sử.

Đại diện nhóm chia sẻ: “Thông qua dự án, chúng em mong muốn góp phần khơi gợi sự quan tâm của người trẻ với lịch sử, lan tỏa tinh thần tri ân và tạo nên sự kết nối bền vững hơn giữa thế hệ hôm nay với thế hệ đi trước. Từ những ký ức được trao truyền, người trẻ có thể “giải mã” những giá trị phi thường đã làm nên lịch sử và tiếp tục kể câu chuyện ấy theo cách của thế hệ mình”.

Dự án “Mật Lệnh 20s” được thực hiện bởi nhóm sinh viên gồm Trần Thu Phương, Nguyễn Trà Giang, Đỗ Thị Ngọc Linh, Phan Quốc Hiệp và Trần Thị Ánh Dương. Dự án có sự đồng hành của Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành và giảng viên hướng dẫn từ Khoa Truyền thông, ThS. Hoàng Mai Anh. 

Đặc biệt, nhằm đảm bảo tính lịch sử và định hướng truyền thông phù hợp trong quá trình tiếp cận câu chuyện của các cựu chiến binh, thương bệnh binh, nhóm sinh viên FPTU đã nhận được sự đồng hành, cố vấn chuyên môn từ Nhà báo, Cựu chiến binh Phùng Huy Thịnh và PGS.TS Nguyễn Đình Lê, nhà nghiên cứu thuộc Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.