MushTIO là hệ thống IoT do sinh viên Trường Đại học FPT phát triển, giúp giám sát môi trường trồng nấm và hướng đến nông nghiệp thông minh ở miền Tây.

Nhiệt độ, độ ẩm và độ thông thoáng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến môi trường sinh trưởng của nấm. Việc theo dõi các chỉ số này thường xuyên giúp người trồng kịp thời phát hiện biến động và điều chỉnh điều kiện sản xuất phù hợp. Tuy nhiên, với nhiều hộ sản xuất nhỏ và vừa, quá trình kiểm tra vẫn chủ yếu dựa vào phương pháp thủ công. Từ bài toán thực tế đó, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT đã phát triển MushTIO – hệ thống IoT giám sát môi trường trồng nấm theo thời gian thực, hướng đến đưa công nghệ đến gần hơn với người sản xuất tại miền Tây.

MushTIO: Số hóa việc theo dõi môi trường nhà nấm

MushTIO là dự án do nhóm 6 sinh viên Trường Đại học FPT thực hiện, gồm Huỳnh Văn Giỏi – Trưởng nhóm, Trần Ngọc Thảo Anh, Nguyễn Nhựt Quỳnh, Lưu Yến Quỳnh (ngành Quản trị kinh doanh K18), Trần Việt Minh và Nguyễn Duy Khánh (ngành Kỹ thuật phần mềm K18).

Xuất phát từ nhu cầu theo dõi điều kiện môi trường trong quá trình trồng nấm, nhóm lựa chọn ứng dụng Internet vạn vật (IoT) để xây dựng một hệ thống giám sát tự động. Thay vì phải thường xuyên trực tiếp kiểm tra từng khu vực trong nhà nấm, người trồng có thể theo dõi các chỉ số thông qua ứng dụng di động.

Cụ thể, MushTIO sử dụng cảm biến IoT để ghi nhận nhiệt độ và độ ẩm theo thời gian thực. Dữ liệu sau đó được truyền lên ứng dụng, giúp người dùng quan sát tình trạng môi trường nhà nấm một cách trực quan và thuận tiện hơn. Khi các chỉ số vượt ngưỡng đã cài đặt, hệ thống có khả năng gửi cảnh báo sớm và kích hoạt chức năng tưới tự động.

Cách vận hành này hướng đến giảm bớt thao tác kiểm tra thủ công, đồng thời hỗ trợ người trồng chủ động hơn khi điều kiện môi trường thay đổi. Thay vì chỉ phát hiện vấn đề thông qua quan sát trực tiếp, người dùng có thêm dữ liệu để theo dõi và đưa ra phản ứng kịp thời.

Tập trung vào nhu cầu của hộ trồng nấm nhỏ và vừa

Điểm khác biệt mà nhóm phát triển hướng đến là tính chuyên biệt của MushTIO đối với nghề trồng nấm. Theo định hướng của dự án, nhiều giải pháp IoT trong nông nghiệp hiện tập trung vào các loại cây trồng phổ biến hoặc mô hình sản xuất quy mô lớn. Trong khi đó, nhóm nhận thấy các hộ trồng nấm nhỏ và vừa cũng có nhu cầu ứng dụng công nghệ nhưng cần một giải pháp phù hợp hơn với điều kiện sản xuất và khả năng đầu tư.

Vì vậy, MushTIO được định hướng phục vụ những cơ sở có quy mô khoảng 2.000–7.000 phôi nấm mỗi trại, với mức chi phí hướng đến khả năng tiếp cận của nhóm người dùng này. Việc xác định rõ đối tượng sử dụng giúp nhóm tập trung phát triển sản phẩm theo nhu cầu cụ thể, thay vì xây dựng một hệ thống quá phức tạp hoặc vượt quá khả năng triển khai của các hộ sản xuất nhỏ.

Thông qua sự kết hợp giữa cảm biến môi trường, kết nối không dây và ứng dụng di động, MushTIO hướng đến đơn giản hóa việc tiếp cận dữ liệu trong nhà nấm. Người trồng có thể theo dõi các chỉ số cần thiết mà không phải liên tục có mặt để kiểm tra trực tiếp. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh các cơ sở sản xuất đang tìm kiếm phương thức quản lý thuận tiện và chủ động hơn.

Định hướng tích hợp AI để nhận diện nấm bệnh

Không dừng lại ở chức năng giám sát môi trường, nhóm phát triển còn đặt mục tiêu mở rộng MushTIO bằng cách tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong giai đoạn tiếp theo. Cụ thể, dự án định hướng phát triển tính năng nhận diện nấm bệnh thông qua hình ảnh.

Nếu được tiếp tục hoàn thiện và kiểm chứng trong điều kiện thực tế, tính năng này có thể mở rộng vai trò của hệ thống từ theo dõi các thông số môi trường sang hỗ trợ người trồng nhận biết những dấu hiệu bất thường trên nấm. Đây là hướng phát triển nhằm bổ sung thêm thông tin phục vụ quá trình chăm sóc và quản lý sản xuất.

Tuy nhiên, khả năng nhận diện bệnh bằng AI vẫn là định hướng trong tương lai của dự án. Nhóm cần tiếp tục hoàn thiện giải pháp và kiểm chứng hiệu quả trước khi có thể đưa tính năng này vào ứng dụng thực tế. Việc phát triển theo từng giai đoạn cũng giúp MushTIO có cơ hội đánh giá nhu cầu người dùng, điều chỉnh công nghệ và xác định những tính năng thực sự cần thiết.

Từ bài toán địa phương đến ý tưởng công nghệ của người trẻ

Ý tưởng phát triển MushTIO bắt nguồn từ sự quan sát của các thành viên về hoạt động nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Là những người trẻ gắn bó với khu vực này, nhóm nhận thấy vẫn còn những hạn chế trong quá trình sản xuất và quản lý nông nghiệp, từ đó mong muốn vận dụng kiến thức được học để tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Thay vì lựa chọn một đề tài công nghệ mang tính lý thuyết, nhóm tập trung vào một nhu cầu cụ thể của người sản xuất địa phương. Cách tiếp cận này đặt người dùng và bối cảnh sử dụng vào trung tâm quá trình phát triển sản phẩm. Các yếu tố như quy mô nhà nấm, thao tác vận hành và mức đầu tư đều được cân nhắc trong định hướng xây dựng hệ thống.

Với MushTIO, kiến thức về IoT, phần mềm và quản trị được kết hợp trong cùng một dự án. Sự tham gia của các thành viên thuộc hai nhóm ngành Quản trị kinh doanh và Kỹ thuật phần mềm cũng tạo điều kiện để nhóm tiếp cận bài toán từ nhiều góc độ: vừa phát triển giải pháp kỹ thuật, vừa quan tâm đến đối tượng sử dụng và khả năng ứng dụng.

Kết nối với người trồng nấm để hoàn thiện sản phẩm

Những bước phát triển ban đầu của MushTIO đã nhận được sự quan tâm từ những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực nấm. Dự án hiện có sự đồng hành của anh Minh và anh Út Nhiều, những người mong muốn hỗ trợ nhóm trong quá trình phát triển và đưa công nghệ vào ứng dụng.

Thông qua sự kết nối này, một số hộ trồng nấm cũng đã bày tỏ sự quan tâm và sẵn sàng trải nghiệm giải pháp. Đây là cơ hội để nhóm tiếp xúc gần hơn với người dùng, lắng nghe những khó khăn trong quá trình sản xuất và ghi nhận phản hồi về cách vận hành của hệ thống.

Đối với một sản phẩm công nghệ hướng đến nông nghiệp, việc thử nghiệm trong môi trường sử dụng thực tế có vai trò quan trọng. Những phản hồi từ người trồng nấm sẽ giúp nhóm đánh giá mức độ thuận tiện, khả năng đáp ứng nhu cầu và những điểm cần điều chỉnh. Từ đó, MushTIO có thể từng bước được hoàn thiện theo hướng phù hợp hơn với điều kiện sản xuất tại địa phương.

Đưa công nghệ đến gần hơn với nông nghiệp miền Tây

Từ một bài toán cụ thể trong nhà nấm, MushTIO mở ra hướng tiếp cận ứng dụng công nghệ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ và vừa. Dự án cho thấy IoT không nhất thiết phải bắt đầu từ những mô hình lớn hay hệ thống phức tạp, mà có thể xuất phát từ nhu cầu thiết thực của từng nhóm người sản xuất.

Với định hướng tiếp tục hoàn thiện chức năng giám sát, mở rộng khả năng ứng dụng AI và kết nối với các hộ trồng nấm, nhóm kỳ vọng MushTIO có thể trở thành một giải pháp hỗ trợ quản lý môi trường sản xuất thuận tiện hơn. Hành trình phát triển sản phẩm cũng là cơ hội để các thành viên tích lũy kinh nghiệm, kiểm chứng kiến thức và học cách đưa ý tưởng công nghệ vào đời sống.

Thông qua dự án, sinh viên Trường Đại học FPT thể hiện tinh thần chủ động vận dụng kiến thức liên ngành để giải quyết những vấn đề gần gũi với cộng đồng. Khi IoT, AI và tư duy đổi mới được đặt trong bối cảnh thực tế của địa phương, công nghệ không chỉ dừng lại ở giảng đường mà còn có thêm cơ hội tạo ra những giá trị thiết thực, góp phần thúc đẩy định hướng nông nghiệp thông minh và bền vững tại miền Tây.