Nữ giảng viên “truyền lửa”, giúp sinh viên thay đổi góc nhìn về nghiên cứu khoa học

Từng nghĩ nghiên cứu khoa học khô khan, chỉ xoay quanh phòng lab và những công việc lặp lại, nhiều sinh viên đã thay đổi góc nhìn khi được TS. Phan Thị Lệ Thuyền dẫn dắt, đồng hành trên hành trình khám phá tri thức và chinh phục các sân chơi học thuật.

Cô Phan Thị Lệ Thuyền là tiến sĩ Khoa học máy tính có hơn 20 năm gắn bó với giảng đường và công việc nghiên cứu. Cô là một trong 10 thành viên của nhóm nghiên cứu Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo với sự tham gia của các nhà nghiên cứu Việt Nam, Mỹ và Australia; đồng thời có hơn 20 công trình khoa học trong nước và quốc tế đứng tên tác giả, đồng tác giả.

TS.Thuyền hiện là Trưởng Ban Đào tạo Trường Đại học FPT (FPTU) cơ sở Quy Nhơn, Chủ nhiệm bộ môn Computer Fundamentals. Cô để lại dấu ấn với nhiều sinh viên FPTU, đặc biệt là những sinh viên tham gia các hoạt động học thuật, nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước.

508592704 3264616043680822 518022600297787076 n 1

TS. Phan Thị Lệ Thuyền – Trưởng Ban Đào tạo Trường Đại học FPT cơ sở Quy Nhơn.

Năm 2025, Nguyễn Trung Hiếu và Lê Gia Bảo (K20, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo) có công trình nghiên cứu “Tối ưu hóa chuỗi cung ứng máu theo hướng ứng dụng mô hình đa tác tử và trí tuệ nhân tạo” (Optimizing Blood Supply Chains: An Agent-Based and AI Approach) được chấp nhận tại Hội nghị Quốc tế GOODTECHS. 

Dự kiến tháng 2/2027, công trình của Hiếu, Bảo và cả nhóm sẽ được xuất bản trong kỷ yếu hội nghị của Springer Nature – một trong những nhà xuất bản học thuật quốc tế uy tín hàng đầu. Với cả hai, đây không chỉ là dấu mốc học thuật mà còn là bước trưởng thành trong tư duy nghiên cứu, từ hình thành ý tưởng, triển khai thử nghiệm đến hoàn thiện một công trình khoa học.

Đằng sau thành tựu quốc tế của các bạn trẻ ở tuổi 19 là sự dìu dắt của TS. Thuyền. Trước khi tham gia nghiên cứu khoa học, Hiếu và Bảo từng hình dung đây là công việc hàn lâm, khô khan và đòi hỏi nền tảng kiến thức chuyên môn vững chắc. Nhưng suy nghĩ ấy dần thay đổi khi cả hai có cơ hội làm việc với cô Thuyền. 

Hiếu biết đến cô Thuyền từ năm nhất đại học, “nghe danh” cô từng dẫn dắt một nhóm sinh viên có công bố quốc tế thuộc nhóm Q1 nên cậu rất mong muốn được học và làm việc cùng. Tuy nhiên, khi thực sự bắt tay vào nghiên cứu, Hiếu và các thành viên trong nhóm không tránh khỏi những bỡ ngỡ ban đầu. Từ việc hình thành tư duy nghiên cứu, bổ sung kiến thức chuyên môn, xác định phạm vi đề tài đến hình dung đầu ra của một bài báo khoa học, mọi thứ đều còn mới mẻ với những sinh viên chưa có nhiều kinh nghiệm.

1794552954176 2315229884346269693 2315229884346269693 81ce27a755297064f3e085358fa10c36

TS. Thuyền cùng Trung Hiếu, Gia Bảo và các sinh viên nhóm nghiên cứu.

Thay vì để sinh viên tự xoay xở, cô Thuyền thường xuyên tổ chức các buổi trao đổi, thảo luận để tháo gỡ vướng mắc, thu hẹp phạm vi nghiên cứu và tìm kiếm hướng tiếp cận phù hợp. Những buổi trao đổi không chỉ diễn ra trong giờ học mà còn được duy trì ngoài giờ, có khi kéo dài vào buổi tối thông qua các buổi học trực tuyến để bổ sung kiến thức còn thiếu.

Cũng từ quá trình ấy, Hiếu dần nhận ra nghiên cứu khoa học không đơn thuần là những giờ làm việc trong phòng lab. Đây còn là cơ hội để tiếp cận những vấn đề mới, cập nhật xu hướng công nghệ và khám phá nhiều hướng phát triển khác nhau trong lĩnh vực AI.

Cùng tham gia nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của cô Thuyền, Lê Gia Bảo cũng có những thay đổi đáng kể trong cách nhìn nhận về hoạt động học thuật. Trước đây, Bảo cho rằng nghiên cứu chỉ dành cho những người có kiến thức chuyên môn thật tốt. Nhưng dưới sự dẫn dắt của nữ tiến sĩ, Bảo hiểu rằng hành trình này có thể bắt đầu từ sự tò mò, tinh thần chủ động và tính kiên trì.

Điều khiến Bảo ấn tượng trong cách hướng dẫn của cô Thuyền là sự chủ động trao quyền cho sinh viên. Cô hỗ trợ tìm kiếm, định hướng đề tài nhưng không can thiệp quá sâu. Thay vào đó, cô khuyến khích các thành viên tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề. Nam sinh chia sẻ: “Ban đầu, cách hướng dẫn của cô khiến sinh viên ít kinh nghiệm như chúng em gặp khó khăn, nhưng sau này em hiểu ra: có những kiến thức và kinh nghiệm mà chỉ khi tự mình tìm tòi, mắc lỗi và sửa sai thì mới thực sự hiểu được”.

Trong những lần nhóm gặp khó khăn hoặc chưa tìm được hướng giải quyết phù hợp, cô thường trao đổi, đặt câu hỏi và gợi mở để sinh viên tự nhìn nhận lại vấn đề. Theo Bảo, những buổi trao đổi ấy đã giúp nhóm tháo gỡ vướng mắc và rèn khả năng tư duy độc lập, phản biện.

Với Hiếu, kinh nghiệm nghiên cứu học được từ TS. Thuyền đã mở ra những cơ hội ở các sân chơi học thuật. Năm 2025, nam sinh giành giải Nhì Olympic AI toàn quốc. Hiếu cho biết những trải nghiệm nghiên cứu đã giúp nhóm chuẩn bị kiến thức và phương pháp tư duy cần thiết để tham gia cuộc thi.

Lê Quang Vinh (K18 ,chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo) có cơ hội làm việc cùng cô Thuyền từ năm nhất, qua cuộc thi nghiên cứu khoa học ResFes. Điều Vinh ấn tượng về TS. Thuyền là luôn tạo cơ hội cho những sinh viên được trải nghiệm và thử sức. Nhờ sự kết nối và định hướng của cô, Vinh có cơ hội tham gia kỳ thi Olympic AI, cùng đội tuyển giành giải Nhì toàn quốc. 

Một kỷ niệm khác Vinh nhớ về cô là sẵn sàng hỗ trợ sinh viên ngay cả ngoài giờ học. Năm 2023, Vinh với vai trò chủ nhiệm câu lạc bộ sách US Organization đã tổ chức sự kiện Hội sách “Trao tặng tri thức và gắn kết yêu thương”. Thời điểm đó, cậu gặp khó khăn trong việc mời giảng viên tham gia chia sẻ. Vinh đã nhờ cô Thuyền “cứu nguy” và nhận được sự đồng ý. Vinh nhớ lại: “Dù sự kiện diễn ra vào chiều tối ngoài giờ giảng dạy, cô vẫn nhận lời tham gia và mang đến nhiều chia sẻ sâu sắc cho sinh viên”. Cậu xúc động vì nữ giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn đồng hành, hỗ trợ sinh viên thực hiện những ý tưởng.

1794405588914 5484590016532623297 5484590016532623297 85edbb24b8dfb6beb20bee7fee26ccad

TS. Thuyền làm diễn giả tại sự kiện do Quang Vinh tổ chức.

Với hai thập kỷ làm nghiên cứu, giảng dạy, cô Thuyền vừa tạo ra những công trình hữu ích đóng góp cho cộng đồng, vừa nuôi dưỡng và truyền niềm đam mê học thuật cho thế hệ sau. Những công trình khoa học hay giải thưởng có thể là những cột mốc đáng nhớ, nhưng giá trị lâu dài hơn chính là tư duy độc lập và sự tự tin để sinh viên chủ động lựa chọn con đường phát triển của bản thân.