Vượt qua cái nhìn hoài nghi cùng những định kiến về “ngành của con trai”, những cô gái thế hệ Z tại Trường Đại học FPT (FPTU) đang khẳng định vị thế bằng chính các công trình nghiên cứu và những danh hiệu cao tại các đấu trường công nghệ. Ở họ, sự tỉ mỉ của phái đẹp kết hợp cùng tư duy logic tạo nên một năng lực công nghệ riêng biệt, góp phần hình thành một nguồn lực chất lượng cao sẵn sàng làm chủ tương lai số.

Bùi Hồ Ngọc Hân: Công nghệ không dành cho những người đi theo khuôn mẫu

Là sinh viên K19, chuyên ngành Hệ thống thông tin, FPTU cơ sở TP.HCM, Bùi Hồ Ngọc Hân là cái tên gây chú ý khi từng nhận giải VPBank Hackathon Star Award 2025 – Senior Track. Không dừng lại ở đó, cô còn đạt danh hiệu Quán quân Tài năng MC FPTU 2025 và là một trong những sinh viên có thành tích hoạt động xuất sắc của trường. Bên cạnh học bổng 70%, Hân sở hữu nhiều giải thưởng về văn hóa đọc, ngoại ngữ; đồng thời là mentee của chương trình AWS She Builds Program 2025 và đảm nhiệm vai trò đại sứ truyền thông tại một số sự kiện của FPTU.

Sinh viên Bùi Hồ Ngọc Hân.

Ít ai ngờ cô gái sở hữu vẻ ngoài dịu dàng, có năng khiếu hát, múa, làm MC và giỏi tiếng Pháp lại có niềm đam mê cháy bỏng với công nghệ – lĩnh vực vẫn thường bị gắn với hình ảnh “nam tính”. Từng là học sinh lớp chuyên Pháp tại Trường THPT Chuyên Thăng Long (Đà Lạt, Lâm Đồng), Hân sở hữu bảng thành tích ấn tượng với Giải Ba quốc gia cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2022 cùng nhiều năm liền là học sinh giỏi. Dù có nhiều lựa chọn khác như truyền thông, ngoại giao hay văn hóa nghệ thuật, cô vẫn kiên định chọn công nghệ thông tin.

“Mình được ‘truyền lửa’ đam mê công nghệ thông tin từ sớm khi trong nhà có rất nhiều cô chú, anh chị làm nghề IT. Chị ruột của mình – Bùi Hồ Linh Nhi cũng là sinh viên ngành công nghệ thông tin của FPTU. Chính ngôi trường này đã cho chị rất nhiều trải nghiệm học tập thú vị và ý nghĩa khiến mình chỉ nghe kể thôi đã không khỏi ao ước”, Ngọc Hân bộc bạch. 

Ngọc Hân tích cực tham gia các hoạt động của nhà trường.

Khi lên lớp 12, Hân quyết tâm thi học bổng và giành học bổng đầu vào trị giá 70% toàn khóa của FPTU. Ba mẹ của cô là những người đồng hành cùng con gái trên hành trình chọn trường chọn ngành. “Vợ chồng tôi đều làm trong ngành giáo dục nên rất tâm đắc với triết lý “Giáo dục đào tạo là tổ chức và quản trị việc tự học của người học” của trường. Với Ngọc Hân cũng vậy, nếu như con có thể tiếp bước chị và trở thành sinh viên FPTU, gia đình rất tự hào và yên tâm”, ông Bùi Nguyễn Hiệp và bà Hồ Thị Thanh Thu – ba mẹ Ngọc Hân, chia sẻ.

Với Ngọc Hân, giải thưởng VPBank Hackathon Star Award 2025 là dấu mốc quan trọng trong lĩnh vực công nghệ. Dự án của Hân và nhóm cộng sự tập trung ứng dụng AI để giải quyết một bài toán thực tế trong doanh nghiệp, hướng đến tối ưu quy trình, nâng cao trải nghiệm người dùng và giảm khối lượng thao tác thủ công. Nhóm đã xây dựng một bản thử nghiệm hoàn chỉnh với luồng xử lý rõ ràng và trình diễn trực tiếp trước ban giám khảo. Trong đội, Hân đảm nhận vai trò Deputy Project Manager, phụ trách tổng hợp thông tin, nghiên cứu hướng giải pháp, viết tài liệu, xây dựng slide và thuyết trình sản phẩm.

Ngọc Hân là một trong các mentee của chương trình AWS She Builds Program 2025.

Việc trở thành mentee của AWS She Builds Program 2025 cũng mở ra cho Hân góc nhìn mới về cơ hội phát triển trong lĩnh vực công nghệ: Tiếp cận sớm với tư duy xây dựng sản phẩm thật, quy trình làm việc chuẩn doanh nghiệp và hệ sinh thái cloud hiện đại của AWS. “So với môi trường học đường, chương trình mang lại cho mình trải nghiệm hoàn toàn khác: học hỏi từ mentor là chuyên gia thực chiến, lắng nghe góc nhìn thị trường và thực hành qua các mini-project. Mình học được cách đặt câu hỏi, cách trình bày đề xuất và tiếp cận bài toán công nghệ một cách rõ ràng, logic và có tính ứng dụng”, Hân cho biết.

Đáng chú ý, những trải nghiệm ấy không khiến Hân từ bỏ các sở thích bên ngoài chuyên môn. Cô vẫn theo đuổi hoạt động MC, truyền thông và các sân chơi văn hóa. Với nữ sinh, việc phát triển nhiều kỹ năng không đồng nghĩa với phân tán mục tiêu, mà giúp bổ trợ cho con đường công nghệ đã lựa chọn. Tư duy logic và tính kỷ luật từ việc học công nghệ hỗ trợ cô trong công việc; ngược lại, khả năng giao tiếp và trình bày giúp cô truyền tải ý tưởng rõ ràng hơn khi làm dự án.

Vũ Thị Khánh Huyền: Khi trí tuệ nhân tạo gặp bài toán bảo mật dữ liệu

Không chỉ chinh phục các giải thưởng bảo mật hay trí tuệ nhân tạo, các nữ sinh FPTU còn khẳng định vị thế trong nghiên cứu khoa học và phát triển sản phẩm công nghệ ứng dụng.

Tại cuộc thi nghiên cứu khoa học FPT Edu Resfes 2025, Vũ Thị Khánh Huyền – Sinh viên K19, chuyên ngành Hệ thống thông tin, cùng nhóm nghiên cứu đã xuất sắc giành Giải Nhất với đề tài “Securing the Future: Enhancing Text-to-SQL Systems for Secure and Efficient Database Querying”. Đề tài tập trung xây dựng cơ chế kiểm duyệt tự động giúp bảo vệ hệ thống cơ sở dữ liệu khi ứng dụng AI. Ngoài ra, Khánh Huyền còn đạt học bổng Nitori International Scholarship và Giải Nhì cuộc thi VNPT AI Hackathon 2025.

Sinh viên Vũ Thị Khánh Huyền (phải).

Theo Khánh Huyền, khi ngày càng nhiều tổ chức ứng dụng AI để xử lý và khai thác dữ liệu, bài toán an toàn thông tin trở thành mối quan tâm lớn. Nhóm của cô đã xây dựng một cơ chế kiểm duyệt tự động, đóng vai trò như “người gác cổng”, có khả năng giám sát các câu lệnh do AI tạo ra và đánh giá mức độ an toàn trước khi chúng truy cập vào hệ thống dữ liệu gốc. Cơ chế này có thể phát hiện và chặn những yêu cầu truy xuất có dấu hiệu bất thường hoặc nguy hiểm, từ đó giảm thiểu rủi ro an ninh mạng. Điểm nổi bật của đề tài nằm ở tính ứng dụng thực tiễn khi giúp doanh nghiệp yên tâm khai thác sức mạnh của AI mà vẫn bảo đảm an toàn cho tài sản dữ liệu.

Để có được kết quả đó, Huyền dành nhiều thời gian tự học, tìm đọc tài liệu nghiên cứu chuyên sâu và chủ động tham gia các cuộc thi hackathon để rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề. Cô là một trong những nữ sinh hiếm hoi của câu lạc bộ FPTU Data Science Club – môi trường mà theo cô rất công bằng và cởi mở, nơi các thành viên được đánh giá qua năng lực, tư duy và tinh thần học hỏi chứ không có rào cản giới tính. “Điều may mắn nhất với em là tại câu lạc bộ, em gặp được những anh chị đi trước sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn trong quá trình nghiên cứu. Nhờ vậy, em dần định hình rõ hơn tư duy khoa học và tự tin tham gia các cuộc thi học thuật”, nữ sinh chia sẻ.

Khánh Huyền cùng nhóm xuất sắc giành được Giải Nhì cuộc thi VNPT AI Hackathon 2025.

Nói về việc theo đuổi lĩnh vực còn ít bóng dáng phụ nữ, Huyền cho rằng nữ giới có nhiều lợi thế riêng như sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và khả năng thấu hiểu người dùng – những yếu tố quan trọng khi phát triển sản phẩm công nghệ, nhất là các dự án liên quan đến AI hay trải nghiệm người dùng. Theo cô, rào cản lớn nhất thường đến từ định kiến xã hội hoặc sự tự ti. “Khi vượt qua được rào cản tâm lý đó, các bạn nữ sẽ nhận ra mình hoàn toàn có thể phát triển và tỏa sáng trong lĩnh vực công nghệ”, cô nói. Thời gian tới, Huyền tiếp tục theo đuổi các nghiên cứu về dữ liệu và AI, tham gia nhiều hơn các sân chơi học thuật trong và ngoài nước trước khi chính thức bước vào thị trường lao động.

Lê Ngọc Anh Thư: Một trong 20 gương mặt tiêu biểu của Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam 2025

Cũng lựa chọn theo đuổi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), Lê Ngọc Anh Thư – Sinh viên K18, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo) ghi dấu ấn bằng những thành tích nghiên cứu khoa học và giải thưởng tại các sân chơi công nghệ. Năm 2025, nữ sinh trở thành một trong 20 gương mặt được vinh danh tại Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam, sau khi vượt qua hơn 130 hồ sơ đến từ 45 trường đại học, học viện trên cả nước.

Giải thưởng do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức, nhằm tôn vinh những nữ sinh có thành tích nổi bật trong học tập, nghiên cứu khoa học và công nghệ. Với Anh Thư, sự ghi nhận này là dấu mốc đáng nhớ trên hành trình theo đuổi lĩnh vực vốn đòi hỏi nền tảng chuyên môn vững chắc, tư duy logic và khả năng bền bỉ trước những bài toán phức tạp.

Anh Thư trở thành một trong 20 gương mặt được vinh danh tại Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam.

Ít ai biết rằng, AI không phải chuyên ngành Anh Thư lựa chọn ngay từ đầu. Sau khi tốt nghiệp THPT, nhận thấy bản thân có thế mạnh ở môn Tin học và Ngoại ngữ, cô quyết định theo học chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm tại Trường Đại học FPT. Ngay từ những ngày đầu nhập học, nữ sinh đã giành học bổng 70% học phí toàn khóa. Tuy nhiên, sau học kỳ đầu tiên, sức hút từ AI khiến cô quyết định chuyển hướng chuyên ngành. Lựa chọn này cũng mở ra cơ hội để Anh Thư gặp gỡ những giảng viên, bạn bè cùng chung mối quan tâm, khơi nguồn cảm hứng và dẫn dắt cô đến với nghiên cứu khoa học.

Từ những bước đi đầu tiên, Anh Thư dần tích lũy kinh nghiệm qua các sân chơi học thuật, với Giải Nhì F-Hacker 2023, Giải Nhất Autonomous 2023, Giải Nhì AutoRace 2024 và Giải Khuyến khích FPT Edu ResFes 2024. Đáng chú ý, nữ sinh còn có 4 bài báo khoa học được công bố trên các tạp chí quốc tế thuộc hệ thống Springer Nature và ScienceDirect, trong đó có 2 bài thuộc nhóm Q1 và 2 bài thuộc nhóm Q2. Đặc biệt, ở có một bài báo Q1, Anh Thư đảm nhiệm vai trò tác giả chính, các công trình còn lại, cô tham gia với tư cách đồng tác giả.

Đằng sau những con số ấy là quá trình làm nghiên cứu không ít thử thách. Để bắt nhịp với lĩnh vực này, Anh Thư phải chủ động bổ sung kiến thức, trau dồi ngoại ngữ chuyên ngành và tìm đọc các công trình quốc tế để học hỏi cách tiếp cận vấn đề, phương pháp nghiên cứu cũng như kỹ năng viết học thuật. Việc đưa một nghiên cứu đến bước công bố đòi hỏi nhiều thời gian, từ hình thành ý tưởng, thử nghiệm giải pháp đến điều chỉnh và hoàn thiện theo những yêu cầu chuyên môn khắt khe. “Nghiên cứu khoa học khó nhưng có thú vị riêng. Nhiều lúc mình rơi vào bế tắc, nản lòng nhưng khi tìm ra đáp án, giải mã được vấn đề thì cảm giác rất vui”, Anh Thư chia sẻ.

Trong số các công trình đã thực hiện, bài báo Q1 mà Anh Thư đứng tên tác giả chính là một dấu mốc đặc biệt. Nghiên cứu tập trung vào tác vụ thị giác máy tính, hướng tới khả năng nhận diện, xử lý và phân vùng hình ảnh vật cản trong không gian. Hướng nghiên cứu này có thể hỗ trợ việc phát triển các thiết bị di chuyển tự động, chẳng hạn như robot, giúp chúng nhận biết vật cản và hạn chế những va chạm ngoài ý muốn.

Theo Anh Thư, các bài báo quốc tế thuộc nhóm Q1, Q2 có quy trình xét duyệt khắt khe, đòi hỏi người nghiên cứu đầu tư nghiêm túc cả về chuyên môn lẫn thời gian. Đảm nhiệm vai trò tác giả chính càng khiến cô ý thức rõ hơn về trách nhiệm trong từng khâu thực hiện. Không chỉ cần đưa ra một ý tưởng có giá trị, người làm nghiên cứu còn phải chứng minh được tính hợp lý của phương pháp và độ tin cậy của kết quả.

Từ một sinh viên bắt đầu với Kỹ thuật phần mềm, Anh Thư từng bước tìm thấy hướng đi của mình trong Trí tuệ nhân tạo, tích lũy kinh nghiệm qua các cuộc thi và tiến sâu hơn vào nghiên cứu khoa học. Những công trình được công bố cùng danh hiệu tại Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam 2025 là sự ghi nhận cho hành trình ấy, đồng thời tiếp thêm động lực để cô tiếp tục theo đuổi những bài toán công nghệ có giá trị ứng dụng cao trong thực tiễn.

Trần Lê Minh Thư: “Mình muốn chứng minh năng lực không phân biệt giới tính”

Với Trần Lê Minh Thư – Sinh viên K19, chuyên ngành An toàn thông tin, sức hấp dẫn của công nghệ đến từ những bài toán đòi hỏi khả năng suy luận và khám phá. Ngay từ khi tìm hiểu các ngành học trước ngưỡng cửa đại học, sự bí ẩn và những thử thách liên tục của lĩnh vực bảo mật đã thôi thúc cô lựa chọn con đường này.

Tháng 7/2025, Minh Thư ghi dấu ấn tại cuộc thi Capture The Flag (CTF) dành cho nữ dưới 26 tuổi khu vực ASEAN khi lọt Top 5 thí sinh có thành tích cao nhất, đồng thời trở thành một trong ba đại diện Việt Nam xuất sắc nhất tại sân chơi. Cuộc thi do Trung tâm Nâng cao năng lực An ninh mạng ASEAN – Nhật Bản (AJCCBC) phối hợp cùng Chính phủ Thụy Sĩ tổ chức, quy tụ hàng trăm thí sinh đến từ các quốc gia thành viên ASEAN. Thí sinh phải vượt qua loạt thử thách kỹ thuật chuyên sâu về an ninh mạng, mật mã học, kỹ thuật đảo ngược, lập trình cùng nhiều mảng khác, với hình thức thi đấu cá nhân buộc mỗi người phải tự mình “đứng mũi chịu sào” ở mọi mảng đề thi.

Sinh viên Trần Lê Minh Thư.

Minh Thư kể, ban đầu cô chỉ tham gia với tinh thần “thử sức và học hỏi”. Từ sở trường Dịch ngược (Reverse Engineering) và Điều tra số (Forensics), cô chủ động mở rộng kiến thức sang nhiều lĩnh vực khác. “Những kiến thức nền tảng học trên lớp giúp mình xử lý các thử thách tốt hơn, còn các đề thi CTF lại là cơ hội để ôn tập kỹ năng và khám phá những bài toán mới theo xu hướng của thời đại. Nhờ đó, mình nhận ra những phần còn thiếu sót để cải thiện. Em còn nhớ như in một thử thách yêu cầu khôi phục các tệp bị mã hóa trong bản sao ổ đĩa của một máy chủ bị tấn công mã độc để tìm ra thông điệp ẩn giấu. Dù lúc đó chưa giải được nhưng quả thật đề bài rất hay và khiến em ấn tượng sâu sắc”, Thư hồi tưởng.

Trước đó, đầu năm 2025, nữ sinh còn giành Giải Bạc cuộc thi Cisco NetAcad Riders khu vực châu Á – Thái Bình Dương và nằm trong Top 100 sinh viên xuất sắc của trường suốt ba kỳ liên tiếp. Song song với việc học, cô đảm nhiệm vai trò Trưởng ban Nhân sự Câu lạc bộ FIA, nơi quy tụ những sinh viên có chung niềm đam mê với lĩnh vực an toàn thông tin.

Trong một lĩnh vực còn ít bóng dáng nữ giới, Thư thừa nhận từng đối mặt với rào cản tâm lý, định kiến xã hội và cảm giác choáng ngợp trước khối lượng kiến thức lớn. Tuy nhiên, cô cũng khẳng định rằng: Sự chênh lệch giới tính không phải là trở ngại mà là động lực để chứng minh rằng đam mê và năng lực không phân biệt giới tính và cơ hội luôn dành cho những ai kiên trì và không ngừng cố gắng.

Chia sẻ về lý do lựa chọn FPTU để theo đuổi giấc mơ công nghệ, Minh Thư cho biết, cô chọn FPTU vì “chương trình học được tinh gọn, tối ưu thời gian và tạo điều kiện để sinh viên sớm tiếp cận thực tế”, cùng các hoạt động ngoại khóa và chương trình OJT triển khai từ sớm. Các môn học tại trường tập trung vào dự án thực tế, chú trọng AI và đào tạo kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy phản biện, khả năng thích ứng. “Nhờ đó, em thấy mình được phát triển toàn diện để sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới”, Thư nhận định.

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với đời sống, sự tham gia của nữ giới không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn nhân lực mà còn bổ sung góc nhìn cho quá trình nghiên cứu, phát triển các giải pháp mới. Từ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu đến an toàn thông tin, hành trình của các nữ sinh FPTU cho thấy dấu ấn của người trẻ trong lĩnh vực công nghệ được tạo nên từ tri thức, sự kiên trì và tinh thần dấn thân. Mỗi người theo đuổi một hướng đi riêng, nhưng đều chủ động bước qua những giới hạn của bản thân để biến sự yêu thích ban đầu thành đam mê, biến kiến thức trên giảng đường thành những kết quả cụ thể.

Với định hướng đào tạo gắn kiến thức nền tảng với trải nghiệm thực tiễn và nghiên cứu khoa học, Trường Đại học FPT hướng đến việc tạo điều kiện để mỗi sinh viên phát huy năng lực, theo đuổi lĩnh vực mình lựa chọn. Những hành trình như của Ngọc Hân, Khánh Huyền, Anh Thư hay Minh Thư cũng chứng minh rằng, trong công nghệ, giới tính không phải thước đo năng lực, điều quan trọng là cơ hội được học hỏi, môi trường để phát triển và bản lĩnh theo đuổi đến cùng những điều mình tin tưởng.