AI dịch thuật được sinh viên Trường Đại học FPT đưa lên kính thông minh FYNIX Trans-Lens, hỗ trợ phiên dịch bằng giọng nói trong giao tiếp hằng ngày.
Một cuộc trò chuyện bằng hai ngôn ngữ khác nhau thường đi kèm những thao tác quen thuộc như mở điện thoại, nhập hoặc thu âm câu nói, chờ bản dịch rồi đưa màn hình cho người đối diện. Từ thực tế đó, nhóm sinh viên Trường Đại học FPT đặt ra câu hỏi: liệu công nghệ dịch thuật có thể trở nên tự nhiên hơn, để người dùng giảm phụ thuộc vào màn hình và tập trung nhiều hơn vào cuộc trò chuyện?
Từ câu hỏi này, nhóm FYNIX gồm Nguyễn Huỳnh Hoài Phú (Ngôn ngữ Anh K19), Đỗ Duy Tân, Phạm Nguyễn Hoàng Khởi, Nguyễn Thanh Tâm (Digital Marketing K18) và Dương Quang Tân (An toàn thông tin K18) đã phát triển FYNIX Trans-Lens – nguyên mẫu kính thông minh ứng dụng AI dịch thuật bằng giọng nói.
Sản phẩm hướng đến những tình huống giao tiếp trực tiếp trong học tập, du lịch, công việc và trao đổi với người nước ngoài. Thay vì phải liên tục cầm điện thoại để nhập nội dung hoặc xem kết quả, người dùng có thể thực hiện quá trình phiên dịch ngay trên một thiết bị đeo.
FYNIX Trans-Lens kết hợp AI với thiết bị IoT đeo được trong một chuỗi xử lý từ giọng nói đầu vào đến âm thanh đã được dịch. Khi người dùng nhấn và giữ vùng cảm ứng trên kính, microphone tích hợp sẽ thu âm lời nói. Thiết bị ESP32-S3 truyền dữ liệu qua kết nối mạng đến hệ thống AI để thực hiện các bước nhận dạng giọng nói, xử lý và dịch nội dung, sau đó tổng hợp thành giọng nói.
Bản dịch được phát trực tiếp qua loa trên kính. Người dùng cũng có thể chuyển chiều ngôn ngữ bằng bộ điều khiển được tích hợp trên thiết bị. Cách vận hành này giúp AI dịch thuật trở thành một phần của quá trình giao tiếp, thay vì buộc người dùng phải chuyển sự chú ý liên tục giữa người đối diện và màn hình điện thoại.
Điểm đáng chú ý của FYNIX Trans-Lens nằm ở định hướng trải nghiệm. Nhóm không đặt mục tiêu biến sản phẩm thành một hệ thống thay thế phiên dịch viên trong các tình huống chuyên môn, hội nghị hoặc những cuộc trao đổi có yêu cầu cao về độ chính xác. Thay vào đó, FYNIX tập trung vào nhu cầu gần gũi hơn: hỗ trợ những cuộc hội thoại ngắn diễn ra thuận tiện khi hai người không sử dụng cùng một ngôn ngữ.
Với cách tiếp cận này, AI dịch thuật được đưa vào một thiết bị đeo nhằm giảm bớt các thao tác trung gian. Người dùng có thể nghe bản dịch trực tiếp thay vì phải chờ đọc nội dung trên màn hình. Điều này đặc biệt phù hợp với những tình huống cần duy trì sự tương tác trực diện, chẳng hạn hỏi đường khi đi du lịch, trao đổi nhanh trong môi trường học tập hoặc giao tiếp cơ bản với người nước ngoài.
FYNIX Trans-Lens cũng đã được nhóm đưa ra khỏi phạm vi đồ án để thử nghiệm, trình bày và nhận phản biện trong nhiều môi trường khác nhau. Tại RAVTE 2026, cuộc thi có sự tham gia của 17 đội đến từ 10 cơ sở giáo dục thuộc Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Việt Nam, nhóm đạt giải “2nd Best Presentation – Engineering Category”.
Không chỉ dừng ở việc trình diễn sản phẩm, nhóm còn phát triển nghiên cứu xoay quanh giải pháp. Nghiên cứu “Design and Implementation of Fynix Trans-Lens: A Wearable Edge-IoT Translation Glasses System for Real-Time Multilingual Communication” đã được công bố trong kỷ yếu ACM của hội nghị IAIT 2026. Đây là bước tiến cho thấy dự án được tiếp cận đồng thời từ góc độ sản phẩm và nghiên cứu công nghệ.
Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, nhóm đã trưng bày nguyên mẫu tại sự kiện CON.NEX.TION, ghi nhận hơn 100 lượt vận hành được các thành viên trực tiếp quan sát. Những lần thử nghiệm thực tế giúp nhóm có thêm dữ liệu để đánh giá cách người dùng tương tác với kính, đồng thời nhận diện những điểm cần tiếp tục hoàn thiện về thiết kế và trải nghiệm.
FYNIX cũng đã ký thỏa thuận đặt hàng thử nghiệm 5 thiết bị với VISI. Theo định hướng của nhóm, đây mới là bước kiểm chứng nhu cầu ban đầu. Các thiết bị vẫn cần được hoàn thiện, bàn giao và nghiệm thu trước khi có thể ghi nhận doanh thu. Cách tiếp cận này giúp dự án từng bước chuyển từ nguyên mẫu sang quá trình kiểm chứng khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế.
Tuy nhiên, quá trình đưa sản phẩm ra thử nghiệm cũng đặt ra nhiều câu hỏi mới. Qua phản biện, Hội đồng lưu ý các vấn đề liên quan đến khả năng mở rộng sản xuất, giả định tài chính, thời gian hoàn vốn, quyền sở hữu trí tuệ và bảo mật dữ liệu người dùng. Đây đều là những yếu tố quan trọng đối với một sản phẩm sử dụng AI dịch thuật và có khả năng xử lý dữ liệu giọng nói trong các cuộc hội thoại thực tế.
Bên cạnh đó, mức độ phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ bên ngoài cũng là vấn đề nhóm cần tiếp tục giải quyết. Một hệ thống phiên dịch thời gian thực không chỉ cần khả năng nhận dạng và chuyển đổi ngôn ngữ mà còn phải đảm bảo độ ổn định của kết nối, tốc độ phản hồi và chất lượng âm thanh. Khi được sử dụng trong môi trường thực tế, những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của người dùng.
Trong giai đoạn tiếp theo, việc hoàn thiện phần cứng, tối ưu quy trình xử lý giọng nói và cải thiện khả năng phản hồi sẽ là những hướng quan trọng đối với FYNIX Trans-Lens. Đồng thời, nhóm cần tiếp tục kiểm chứng sản phẩm với nhiều nhóm người dùng và tình huống giao tiếp khác nhau để xác định những trường hợp mà kính có thể tạo ra giá trị rõ rệt nhất.
Từ một chiếc điện thoại phải cầm trên tay đến ý tưởng đưa AI dịch thuật lên kính đeo, FYNIX Trans-Lens cho thấy cách sinh viên Trường Đại học FPT thử nghiệm một phương thức mới để công nghệ hiện diện tự nhiên hơn trong giao tiếp. Giá trị của sản phẩm không nằm ở việc để AI thay thế con người trong cuộc trò chuyện, mà ở khả năng trở thành công cụ hỗ trợ phía sau cuộc đối thoại.
Khi công nghệ dịch thuật được tích hợp vào một thiết bị đeo, khoảng cách giữa người dùng và công cụ dịch có thể được thu hẹp. Thay vì liên tục nhìn vào màn hình, người dùng có thêm cơ hội duy trì giao tiếp bằng mắt và tập trung vào người đang trò chuyện.
Với hướng phát triển này, FYNIX Trans-Lens đặt mục tiêu sử dụng AI dịch thuật không chỉ để chuyển đổi ngôn ngữ, mà còn góp phần tạo ra cách kết nối thuận tiện hơn giữa những người khác biệt về ngôn ngữ. Từ một ý tưởng xuất phát từ nhu cầu giao tiếp đời thường, sản phẩm cho thấy tiềm năng của việc kết hợp trí tuệ nhân tạo, IoT và thiết bị đeo để đưa công nghệ đến gần hơn với các tương tác tự nhiên của con người.
