Sự thật đằng sau con số nhỏ bé 10.000 đồng chi phí vận chuyển hàng quốc tế là một câu chuyện lớn về sức mạnh ngành Logistics và chuỗi cung ứng – “mắt xích” quan trọng của kinh tế toàn cầu.
Câu chuyện phí ship 10.000 đồng: Thành quả từ hệ thống logistics vượt trội
Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao phí giao hàng từ Trung Quốc về Việt Nam cho các sản phẩm cơ bản thường chỉ mất khoảng 10.000 đồng? Trên các nền tảng thương mại điện tử như Taobao, Shopee hay Lazada, thời gian giao nhận hàng hóa từ Trung Quốc cũng dần được rút ngắn, chỉ kéo dài từ một đến năm ngày. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết hành trình để một đơn hàng đến được tay người tiêu dùng phải trải qua quá trình tập trung và lưu trữ tại các kho bãi lớn, sau đó được phân loại và vận chuyển qua nhiều giai đoạn phức tạp. Việc làm sao để giao hàng nhanh nhất với chi phí rẻ nhất luôn là bài toán khiến không ít doanh nghiệp đau đầu.
Cảng quốc tế Thượng Hải, một trong những cảng biển quan trọng trong lĩnh vực logistics và chuỗi cung ứng của Trung Quốc.
Trung Quốc, một cường quốc về sản xuất và xuất khẩu, đã giải quyết được bài toán này bằng cách xây dựng, vận hành hệ thống logistics và chuỗi cung ứng hiệu quả vượt trội. Với khả năng vận chuyển hàng hóa đến Việt Nam chỉ từ 3 nhân dân tệ (tương đương khoảng 10.000 đồng) cho mỗi đơn hàng, đất nước tỷ dân đã chứng minh được sự ưu việt của mình trong lĩnh vực này.
Để phát triển ngành Logistic vượt trội như ngày nay, Trung Quốc đồng bộ các phương thức vận tải như đường sắt cao tốc, kết nối sản xuất với các cảng biển và tối ưu chi phí hàng hải. Hệ sinh thái vận tải khổng lồ tại đất nước tỷ dân được xây dựng bởi các tập đoàn lớn như Cainiao, SF Express và JD Logistics, kết hợp hệ thống kho bãi ứng dụng công nghệ hiện đại (AI, IoT, robot) tại các trung tâm lớn như cảng Ninh Ba, Thượng Hải. Cùng với đó, mạng lưới đối tác quốc tế sâu rộng và quy mô thị trường xuất khẩu lớn cũng đã giúp quốc gia này tận dụng hiệu ứng kinh tế theo quy mô, giảm giá thành hàng hóa, biến ngành logistics thành lợi thế chiến lược cũng như định hình tiêu chuẩn thương mại toàn cầu.
Đâu là yếu tố tạo nên một ngành Logistic có “sức bật”
Nếu ngành Logistic tại Trung Quốc được tạo dựng từ hệ thống cơ sở hạ tầng vững chắc, sự phối hợp của các tập đoàn lớn cùng sự can thiệp sâu của chính phủ bởi các chính sách “ưu ái” dành riêng cho ngành, thì thị trường Logistics châu Âu lại chịu tác động mạnh mẽ bởi sự tăng trưởng chóng mặt từ lĩnh vực thương mại điện tử.
Thị trường ngành Logistics FMCG (hàng tiêu dùng nhanh) châu Âu có tính cạnh tranh cao và phân mảnh, với nhiều người tham gia. Với doanh số bán hàng FMCG ngày càng tăng trên toàn thế giới, nhu cầu về các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần hiệu quả cũng tăng lên cùng với doanh số bán hàng liên tục phát triển. Vì các sản phẩm FMCG rất cần thiết nên nhu cầu về chúng có thể sẽ tiếp tục tăng, tạo cơ hội cho các nhà cung cấp dịch vụ logistics FMCG trong những năm tới.
Thị trường ngành Logistic toàn cầu cũng được thúc đẩy bởi các thị trường mới nổi tại Đông Á và Đông Nam Á, nơi tầng lớp trung lưu đang gia tăng và chính phủ vẫn đang tích cực cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng. Các quốc gia như Singapore, Thái Lan và Việt Nam đã đầu tư đáng kể vào cảng biển, sân bay và công nghệ logistics để nâng cao vị thế ngành.
Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, thị trường ngành logistics châu Phi cũng được dự đoán sẽ tăng trưởng nhờ vào quá trình đô thị hóa và phát triển hạ tầng. Các nền tảng kỹ thuật số và dịch vụ logistics theo yêu cầu cũng mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, các công ty thuộc ngành logistics liên tục sáng tạo các giải pháp mới như xe tải điện, máy bay không người lái và xe tự hành. Cuộc cách mạng công nghệ hoá Logistic cũng sẽ đóng vai trò quyết định giúp nâng cao hiệu quả và cải thiện trải nghiệm khách hàng.
Nhìn chung, để duy trì và phát triển một ngành Logistic bền vững là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lĩnh vực liên quan, bao gồm: hệ thống vận tải và cầu đường (cơ sở hạ tầng), hệ thống các nhà chứa và kho bãi rộng rãi, lĩnh vực thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ AI và IoT (internet of things) vào các giải pháp vận tải… Bên cạnh đó, ngành Logistics rất cần sự hỗ trợ từ các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước, cũng như các chính sách phù hợp từ chính phủ, tạo điều kiện phát triển cho các doanh nghiệp Logistics trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.
Logistics – Nhân tố quyết định “sức khỏe” của nền kinh tế
Những sự đầu tư mạnh mẽ vào ngành logistics của Trung Quốc không phải ngẫu nhiên, bởi quốc gia này nhận thức rõ rằng ngành logistics và chuỗi cung ứng chính là yếu tố quyết định “sức khỏe” của nền kinh tế. Khi được quản lý hiệu quả, ngành logistics không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất và kinh doanh mà còn tăng năng suất, thúc đẩy thương mại quốc tế và đảm bảo hàng hóa đến tay người tiêu dùng nhanh chóng. Ngược lại, nếu ngành logistics yếu kém, nền kinh tế sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng như chi phí gia tăng, chậm trễ trong giao hàng, giảm sức cạnh tranh xuất khẩu và mất cơ hội đầu tư.
Việt Nam, với vị trí địa lý thuận lợi, đang từng bước chứng tỏ tiềm năng trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo bảng xếp hạng Agility 2023, Việt Nam đã vươn lên vị trí Top 10 thị trường ngành logistics mới nổi toàn cầu và đứng thứ 4 tại Đông Nam Á. Những cảng biển nước sâu như Cái Mép – Thị Vải, cảng quốc tế Hải Phòng đã và đang khẳng định vị thế của mình trên bản đồ cảng biển thế giới, là cửa ngõ quan trọng trong kết nối giao thương hàng hóa toàn cầu. Đồng thời, sự bùng nổ của thương mại điện tử cùng những chính sách hỗ trợ từ các hiệp định thương mại tự do đã thúc đẩy ngành logistics tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ.
Cảng Hải Phòng – Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trong lĩnh vực vận chuyển hàng hải quốc tế.
Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ hiện đại như AI, blockchain hay hệ thống ERP (mô hình công nghệ giúp tự động hoá và tối ưu các quy trình trong quản lý doanh nghiệp) đang mở ra những kỳ vọng về hiệu quả và tối ưu hóa chi phí trong ngành này. Đây là thời điểm vàng để Việt Nam chuyển mình, không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế, tạo tiền đề nâng cao vị thế trong nền kinh tế toàn cầu.
Gen Z và ngành logistics: Lựa chọn không thể bỏ qua
Trong bối cảnh ngành logistics đang trở thành một ngành mũi nhọn của nền kinh tế toàn cầu, thế hệ Gen Z – những người trẻ năng động, sáng tạo và đam mê khám phá – đang dần nhận ra sức hút mạnh mẽ của lĩnh vực này. Không dừng lại ở một ngành nghề mang lại thu nhập hấp dẫn, ngành logistics còn mở ra cơ hội được làm việc trong các tập đoàn lớn, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và đặc biệt là trải nghiệm các xu hướng công nghệ hiện đại như AI, blockchain, big data hay robot tự động hóa.
Hiểu rõ những tiềm năng ấy, Trường Đại học FPT đã xây dựng chương trình đào tạo ngành Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng với lộ trình rõ ràng và khác biệt. Tại đây, sinh viên không chỉ được học lý thuyết mà còn thường xuyên được tham gia các dự án thực tiễn, học kỳ Đào tạo tại doanh nghiệp uy tín trong ngành (On-the-Job Training – OJT) để trải nghiệm môi trường làm việc thực tế.
Trường Đại học FPT ký thỏa thuận hợp tác cùng Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam (VLI), mở ra những lợi thế đào tạo dành riêng cho sinh viên chuyên ngành Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng.
Một điểm đặc biệt của chuyên ngành Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng tại Trường Đại học FPT chính là sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm và công nghệ hiện đại. Sinh viên được đào tạo bài bản về các kiến thức ngành như quản lý chuỗi cung ứng, quản lý kho bãi, vận tải, xuất nhập khẩu, đồng thời được tiếp cận với các phần mềm quản lý tiên tiến đang được sử dụng phổ biến trong ngành. Điều này giúp các bạn sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp.
Ngoài ra, Trường Đại học FPT còn trang bị cho sinh viên khả năng giao tiếp tiếng Anh và tiếng Trung chuyên ngành lưu loát, một lợi thế không thể thiếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Các môn học kỹ năng như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc nhóm cũng được chú trọng, giúp sinh viên phát triển toàn diện và sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách trong công việc.
Bên cạnh việc đào tạo kiến thức chuyên môn, Trường Đại học FPT còn hỗ trợ sinh viên tìm kiếm cơ hội việc làm thông qua mạng lưới đối tác doanh nghiệp rộng lớn trong và ngoài nước. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã trở thành nhân viên chính thức tại các tập đoàn lớn như DHL, Lazada, Shopee… hoặc thậm chí tự khởi nghiệp với các dự án kinh doanh riêng.
Theo học chuyên ngành Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng tại Trường Đại học FPT không chỉ là lựa chọn cho một nghề nghiệp ổn định mà còn là bước đệm để người trẻ khẳng định bản thân trong một lĩnh vực năng động, tiềm năng và mang tính toàn cầu hóa cao. Đây là nơi sinh viên có thể khai phá năng lực bản thân, chuẩn bị hành trang vững chắc để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và góp phần đưa ngành logistics Việt Nam vươn ra thế giới.
(Bài viết dựa trên góc nhìn của người viết từ việc tổng hợp các nguồn tài liệu tham khảo).
